Clivia Bakımı (Clivia miniata): Az Işık, Sulama ve Çiçek Açtırma

Clivia, kalın ve kayış biçimli koyu yeşil yapraklarıyla yelpaze gibi açılan, ilkbaharda turuncu şemsiye çiçekler veren uzun ömürlü bir bitkidir. Doğru koşullarda onlarca yıl yaşar ve her yıl aynı dönemde çiçek açar. Kuzey Avrupa’da kuşaktan kuşağa geçen bir ev bitkisi olarak bilinir.

NC State Extension bu türün tropik ortamda benekli gölge ile derin gölge arasında yetiştiğini yazar; ev bitkisi olarak ise sabah güneşi en iyisidir. Yani doğrudan güneş almayan bir yer onun için sorun değildir. Bunun onu ışığa en dayanıklı çiçekli bitkilerden biri yaptığı ise kaynakların bir cümlesi değildir; bu sayfa öyle bir karşılaştırma yapmaz.

Dürüst bir değerlendirme: Clivia sabır isteyen bir bitkidir. Çok yavaş büyür, genç bitkiler yıllarca çiçek açmaz ve çiçek için bilinçli bir kış hazırlığı gerekir. Hemen sonuç isteyen biri için uygun değildir; ama bir kez oturdu mu on yıllar boyunca aynı ritimle çiçek açar.

Işık

Parlak ama dolaylı ışık idealdir. NC State Extension ev bitkisi olarak sabah güneşini en iyi bulur; bu da doğuya bakan bir pencere demektir. Pencere yönü çıkarımı bu sayfaya aittir, kaynak bir yön vermez.

Doğrudan güneş yapraklarını yakar. Kalın ve koyu yeşil yapraklar gölge için gelişmiştir; yaz öğle güneşinde soluk ve kuru lekeler oluşur, bu lekeler geri dönmez.

Işık yetersizliği bu bitkide çabuk sorun yaratmaz. Loş bir köşede yaprakları sağlıklı kalır, yalnızca büyüme yavaşlar. Ancak çok karanlık bir yerde çiçek açma olasılığı azalır.

Su

Clivia’nın kalın, etli kökleri su depolar. Bu yüzden az suyla yetinir ve fazla sudan çabuk zarar görür.

• Toprağın üst yarısı kuruyunca su verin. Yazın bu genelde bir haftayı bulur.
• Su verirken toprağı iyice ıslatın, fazla suyun drenaj deliğinden çıkmasını bekleyin ve tabaktaki suyu boşaltın.
• Saksının mutlaka drenaj deliği olmalıdır.
• Kış dinlenme döneminde sulamayı belirgin biçimde azaltın. Bu dönemde toprağın kurumasına izin verin; seyrek ve az su yeterlidir.
• Yaprakların birleştiği dip kısmına su birikmesine izin vermeyin.

Sıcaklık

Büyüme döneminde normal ev sıcaklığı uygundur. NC State Extension çiçeklenmenin koşulunu şöyle verir: Saksıdaki bitki, bir ya da iki ay süren bir dinlenme dönemi ve o dönemde gece sıcaklıkları 10 °C’nin altında tutulduğunda en iyi çiçek açar.

Clivia soğuğa dayanıklı değildir, ancak serinliği çiçek açmak için ister. Dikkat edilecek nokta şudur: 10 °C bir tavan değil, gece sıcaklığının altında kalması gereken bir değerdir.

Hangi bitkinin kışın dinlendiği, eşiğin ne olduğu ve evde nereye konacağı kışlatma sayfasında.

Nem

Ortalama ev nemi yeterlidir. Özel bir nem düzenlemesi gerekmez. Kalın yapraklar kuru havaya dayanıklıdır; yaprak uçlarında kahverengileşme görüyorsanız neden genelde nem değil, gübre birikimi ya da fazla sudur.

Gübre

İlkbahar ve yaz aylarında, çiçeklenme bittikten sonraki büyüme döneminde dengeli bir gübre seyreltilmiş olarak verilebilir. Sonbaharda dinlenme dönemi başlayınca gübreyi kesin.

Ürünün kendi kullanım talimatına uyun ve önerilen miktarın yarısını tercih edin. Bkz. Gübre tuzu.

Çiçek açtırma: İki koşul birden

Clivia’nın çiçek açmaması en sık sorulan konudur. Kaynağın verdiği iki koşulun birlikte sağlanması gerekir:

1. Soğuk dinlenme dönemi. Sonbahar sonundan itibaren, NC State Extension’ın verdiği ölçüyle bir ya da iki ay boyunca bitkiyi gece sıcaklığı 10 °C’nin altında kalan serin bir yere alın ve sulamayı neredeyse tamamen kesin. Serin bir oda, kapalı balkon ya da soğuk bir koridor uygundur. Bu dönem olmadan çiçek tomurcuğu oluşmaz.

2. Olgunluk. NC State Extension bir clivia’nın çiçek açmasının birkaç yıl aldığını yazar ve bu yüzden sabırlı değilseniz olgun bir bitki almayı önerir. Genç bir bitki her şey doğru yapılsa bile çiçek açmayabilir; sabır gerekir.

Saksı

Aynı kaynak clivia’nın kökleri sıkışık kalmayı tercih ettiğini ve aynı saksıda beş yıla kadar kalabildiğini yazar. Saksıyı ancak kökler taşmaya başladığında değiştirin.

Dinlenme dönemi bittikten sonra bitkiyi ılık ve aydınlık yerine alın, sulamayı kademeli olarak artırın. Genellikle birkaç hafta içinde çiçek sapı görünür.

Çiçek sapının kısa kalması

Bu, clivia’ya özgü ve sık rastlanan bir şikâyettir: Çiçek açar ama sap uzamaz, çiçek demeti yaprakların arasında sıkışık kalır.

Bu durumun nedenini bu sayfanın kaynakları ele almıyor, bu yüzden burada bir neden ileri sürülmez. Yapılabilecek şey dinlenme dönemini ve sulamayı yukarıdaki ölçülere göre uygulamaktır.

Çözüm bu sezon için değil, gelecek yıl içindir: Dinlenme bittikten sonra sulamayı hemen artırmayın. Tomurcuk görünüp sap birkaç santimetre uzayana kadar suyu az tutun, sonra kademeli olarak artırın.

Çiçek sonrası

Çiçekler solduğunda çiçek sapını dipten kesin. Tohum bağlamasına izin verirseniz bitki enerjisini oraya harcar ve ertesi yıl daha zayıf çiçek verir.

Yaprakları kesmeyin. İlkbahar ve yaz, clivia’nın büyüme dönemidir; bu sürede düzenli su ve ölçülü gübre verin. Sonbaharda dinlenme dönemine hazırlanın.

Saksı değişimi ve çoğaltma

Saksıyı olabildiğince seyrek değiştirin. Kökler saksıyı tamamen doldurup yukarı doğru kabarmaya başlayana kadar bekleyin; bu genelde üç dört yıl sürer. Yeni saksı yalnızca bir iki santimetre geniş olmalıdır ve değişim çiçeklenme bittikten sonra yapılır.

Kalın kökler kırılgandır, saksı değiştirirken dikkatli olun.

Çoğaltma, olgun bitkinin dibinden çıkan yavru sürgünlerin ayrılmasıyla yapılır. Yavrunun kendi kökleri olması ve en az dört beş yaprağa ulaşmış olması gerekir. Ayrılan yavru genelde birkaç yıl sonra çiçek açar.

Ayrıntılar çoğaltma sayfasında.

Ayrıntılar saksı değiştirme sayfasında.

Boy ve büyüme hızı

NC State Extension clivianın boyunu 45-60 santimetre (kaynakta 1 fit 6 inç ile 2 fit arası), enini 60-90 santimetre (kaynakta 2-3 fit) olarak veriyor; bakım zorluğunu düşük, büyümeyi yavaş olarak niteliyor.

Bu metnin üstündeki bitki künyesinde ise Zorluk alanında Orta yazıyor. O değer bu sitenin türler arası dilsiz veri katmanından gelir ve dört dil sürümünde de aynıdır. İki değerlendirme birbirinden ayrışıyor ve bu sayfa ikisini de veriyor.

Eni boyundan fazla olduğu için clivia yayvan bir bitkidir ve dar bir pencere kenarına sığmaz. Clivia aynı saksıda uzun süre kalmayı tercih eder; saksıyı ancak kökler taşınca değiştirin.

Zararlılar

Clivia genelde zararlı sorunu az yaşar. Karşılaşabileceğiniz unlu bit ve kabuklu bittir; yaprakların birleştiği dip kısımda ve yaprak altlarında görülür.

Bitkiyi diğerlerinden ayırın ve yaprakları nemli bir bezle silin. Kalın yapraklar silmeye uygundur. Yaygın ya da tekrarlıysa yerel bir bahçıvana danışın.

Belirtinizden nedeni adım adım bulmak için clivia teşhis aracını kullanabilirsiniz.

Zehirlilik

Clivia, ASPCA’ya göre kedi, köpek ve at için zehirlidir. ⚠ Burada dürüst olunacak bir nokta var: ASPCA’nın aynı cinse ait iki kaydı var ve ikisi aynı şeyi söylemiyor. Clivia minata (“Kaffir Lily”) kaydı atı da listeliyor; Clivia spp. (“Clivia Lily”) kaydı listelemiyor. Bu sayfa geniş olanı esas alıyor, çünkü zehirlilikte eksik uyarı fazla uyarıdan tehlikelidir. Zararlı maddelerin en yüksek yoğunluğu kalın köklerde ve yeraltı kısmındadır. Yutulması kusma, salya artışı ve ishale yol açabilir.

Clivia amaryllis ile aynı bitki ailesindendir ve benzer maddeler içerir. Evinizde bu iki bitki de varsa ikisi için de aynı önlemi alın.

Bitkiyi evcil hayvanların ulaşamayacağı bir yerde tutun. Şüpheli bir durumda vakit kaybetmeden en yakın veteriner hekime başvurun.

Hediye olarak clivia

Clivia uzun ömürlü ve sabır isteyen bir bitkidir. Kuzey Avrupa’da anneden kızına geçen bir ev bitkisi olarak bilinir; olgun bir bitkinin yavrusunu ayırıp hediye etmek anlamlı bir gelenektir.

Dürüst bir not: Genç bir clivia yıllarca çiçek açmayabilir. Hediye edecekseniz olgun ve daha önce çiçek açmış bir bitkiyi tercih edin, ya da alan kişiye bunun sabır isteyen bir bitki olduğunu söyleyin.

Ayrıca doğrudan güneş almayan bir yeri kaldırması onu ışığı az olan evler için iyi bir hediye yapar. Evcil hayvanlı evlerde zehirlilik konusunu mutlaka belirtin.