Foliasana
TR
Araçlar

Yılbaşı Kaktüsü (Schlumbergera) teşhis aracı

Yılbaşı kaktüsünün sorunlarının çoğu tek bir yanlış anlamadan doğar: Adında kaktüs geçtiği için çöl kaktüsü sanılır ve az sulanır. Oysa bu bir orman kaktüsüdür. Sorunun nerede göründüğünü seçin, birkaç soruyla olası nedene ulaşalım. Bu araç kesin bir teşhis koymaz ve ilaç ya da doz önermez.

1) Sorun hangi bölgede?

Tüm olası nedenler

Aracı kullanmadan doğrudan bir nedene de gidebilirsiniz.

Ortam uyarısı: Buradaki değerler normal bir ev içi ortam içindir; NC State Extension bu tür için 16-21 °C veriyor. İki şeyi baştan bilin: Bu bitki çöl kaktüsü değildir, toprağın üst birkaç santimetresi kuruyunca su ister. Çiçek açması ise ışığa değil, sonbaharda gördüğü karanlığın uzunluğuna bağlıdır.

Kaktüs sanılıp az sulanmış

Bu yanılgı doğrudan bitkinin adından kaynaklanır. Yılbaşı kaktüsü bir çöl kaktüsü değil, orman kaktüsüdür. Doğal ortamı Brezilya'nın yağmur ormanlarıdır ve orada ağaç dallarında, birikmiş organik maddede yaşar. Çöl kaktüsü gibi haftalarca susuz bırakıldığında segmentleri buruşur, tomurcuklarını döker ve zamanla zayıflar.

Ne yapmalısınız

  1. Sulama alışkanlığınızı değiştirin: NC State Extension gün sayısı vermiyor, toprakta bir kontrol veriyor: Üst 2,5 santimetre (kaynakta bir inç) kuruyunca su verin, tamamen kurumasını beklemeyin.
  2. Bu, normal bir ev bitkisine yakın bir ritimdir.
  3. Su verirken toprağı iyice ıslatın, fazla suyun drenaj deliğinden çıkmasını bekleyin ve tabaktaki suyu boşaltın.
  4. Toprak sukulent karışımı ise ve çok hızlı kuruyorsa, biraz daha su tutan bir karışıma geçmeyi düşünün.
  5. Bitki toparlandıkça segmentler yeniden dolgunlaşır.

Fazla su

Orman kaktüsü olması daha çok su istediği anlamına gelir, ama sürekli ıslak toprakta duracağı anlamına gelmez. Toprak nemliyken verilen ek su segmentleri yumuşatır ve kök çürümesine zemin hazırlar.

Ne yapmalısınız

  1. Sulamayı durdurun ve toprağın üst yarısı kuruyana kadar bekleyin.
  2. Saksıda drenaj deliği olduğundan emin olun.
  3. Tabakta biriken suyu her zaman boşaltın.
  4. Toprak ağır ve uzun süre nemli kalıyorsa daha gevşek bir karışıma geçin.

Kök çürüğü

Uzun süre ıslak kalan toprakta kökler çürümüştür. Segmentlerin yumuşayıp dökülmesi ve bitkinin sulamaya rağmen susamış görünmesi bunun işaretidir; kökler artık su taşıyamıyordur.

Ne yapmalısınız

  1. Bitkiyi saksıdan çıkarın, çürük kökleri temiz bir makasla kesin.
  2. Sağlam kalan kısmı taze ve gevşek toprağa dikin, birkaç gün su vermeyin.
  3. Kurtarılamayacak durumdaysa sağlıklı segmentlerden çelik alın: Uçtan iki üç segmentlik parçayı bükerek koparın, kesik yüzey bir iki gün kurusun, sonra hafif nemli toprağa dikin.
  4. Eski toprağı yeniden kullanmayın.

Susuzluk

Segmentler buruşup incelmişse ve toprak kuruysa bitki susamıştır. Bu bitkide susuzluk, çöl kaktüslerine göre çok daha çabuk sorun yaratır.

Ne yapmalısınız

  1. Toprağı iyice ıslatın, fazla suyun drenaj deliğinden çıkmasını bekleyin.
  2. Tabakta biriken suyu boşaltın.
  3. Birkaç gün içinde segmentlerin yeniden dolgunlaştığını göreceksiniz.
  4. Bundan sonra toprağın üst 2,5 santimetresi kuruyunca sulayın.

Karanlık dönem uygulanmamış

Yılbaşı kaktüsü kısa gün bitkisidir. Çiçek tomurcuğu oluşturması ışığa değil, gecenin uzunluğuna bağlıdır. Sonbaharda yeterince uzun ve kesintisiz karanlık görmezse bitki sapasağlam kalır ama hiç çiçek açmaz.

Ne yapmalısınız

  1. Clemson uzun geceleri eylül ortasında başlatmayı yazıyor; hazırlığa o zaman girin.
  2. Her gün 14 saat ya da daha fazla kesintisiz karanlık sağlayın (Clemson): Bitkiyi akşamları hiç ışık almayan bir odaya alın ya da üzerini kapatın.
  3. Ortamı serin tutun: Clemson bu faz için 16-20 °C (60-68 °F), RHS 12-15 °C veriyor. İkisi de fazı eylül ortasında başlatıyor; bu araç sayıları birleştirmiyor.
  4. Sulamayı azaltın ama toprağı tamamen kurutmayın; gübre vermeyin.
  5. Clemson uzun geceleri en az 6 hafta kesintisiz sürdürmeyi yazıyor. Tomurcuklar görününce bitkiyi normal yerine alabilirsiniz.

Karanlık dönem bozulmuş

Doğru yaptığınızı düşünüyorsanız ama yine çiçek yoksa, sorun genelde karanlığın kesintisiz olmamasıdır. Gece odada birkaç dakika açılan bir lamba, koridordan sızan ışık ya da pencereden vuran sokak lambası bu süreci bozabilir. Bitki için karanlık, gerçekten karanlık olmalıdır.

Ne yapmalısınız

  1. Bitkinin bulunduğu odayı gece kontrol edin: Perde kapalıyken sokak lambası ışığı vuruyor mu?
  2. O odaya gece giriliyor ve ışık açılıyor mu?
  3. Elektronik cihazların bekleme ışıkları bile uzun süre etkili olabilir; bitkinin yakınında olmasın.
  4. Emin olamıyorsanız bitkinin üzerini akşamları bir karton kutu ya da kalın bir örtüyle kapatın, sabah açın.
  5. Bu düzeni en az 6 hafta kesintisiz sürdürün (Clemson).

Sıcaklık çiçeklenmeye uygun değil

Karanlık dönem uygulandığı halde çiçek yoksa, ortam sıcaklığı fazla yüksek olabilir. Bu bitki tomurcuk oluşturmak için serinliğe de ihtiyaç duyar: Clemson sonbahar sıcaklığı için 16-20 °C (60-68 °F) verir; RHS aynı fazı (eylül ortasından tomurcuklar görünene kadar) 12-15 °C ile veriyor. Bu araç ikisini birleştirmiyor. Kalorifer yakınındaki sıcak bir odada karanlık tek başına yetmez.

Ne yapmalısınız

  1. Hazırlık döneminde bitkiyi evin daha serin bir odasına alın.
  2. Kaloriferin doğrudan üstünden ve sıcak hava akımından uzaklaştırın.
  3. Serin ve karanlık ikisi birlikte gerekir; biri olmadan diğeri yeterli olmaz.
  4. Tomurcuklar görününce normal ev sıcaklığına dönebilirsiniz.

Yer değişikliği nedeniyle tomurcuk dökme

Tomurcuklu bir yılbaşı kaktüsü değişime çok duyarlıdır. Bitkinin taşınması, hatta saksının döndürülmesi tomurcukların dökülmesine yol açabilir. Bitki tomurcuklarını mevcut ışık yönüne göre geliştirir; yön değişince onları bırakır. Bu bir hastalık değildir.

Ne yapmalısınız

  1. Tomurcuklar göründükten sonra bitkiyi hareket ettirmeyin ve döndürmeyin.
  2. Yeni satın aldığınız ya da hediye aldığınız çiçekli bir bitki tomurcuk dökebilir; bu taşınmanın doğal sonucudur, sizin hatanız değildir.
  3. Bitkiyi sabit bir yere koyun ve çiçeklenme bitene kadar orada bırakın.
  4. Kalan tomurcuklar genelde normal şekilde açar.

Sulama düzensizliği nedeniyle tomurcuk dökme

Tomurcuklanma döneminde sulama ritminin bozulması, özellikle toprağın kuruyup kalması ve sonra bol su verilmesi, tomurcukların dökülmesine yol açar. Bitki bu dönemde istikrar ister.

Ne yapmalısınız

  1. Çiçeklenme dönemi boyunca sulama ritmini sabit tutun: Toprağın üst 2,5 santimetresi kuruyunca su verin.
  2. Toprağın tamamen kuruyup çatlamasına izin vermeyin.
  3. Aynı şekilde sürekli ıslak da bırakmayın.
  4. Su verirken oda sıcaklığında su kullanın; soğuk su şok etkisi yapar.

Hava akımı ve sıcaklık dalgalanması

Kapı önü, sık açılan pencere kenarı ve kalorifer yakını tomurcuklu bir bitki için kötü yerlerdir. Ani sıcaklık değişimi ve kuru hava akımı tomurcukları düşürür.

Ne yapmalısınız

  1. Bitkiyi hava akımından korunaklı, sıcaklığı sabit bir yere alın.
  2. Kaloriferin doğrudan üstünde tutmayın.
  3. Kışın havalandırma yaparken bitkiyi soğuk hava akımının önünden çekin.
  4. Yer değişikliği tomurcuk dökümüne yol açabileceği için, taşımayı tomurcuklar açılmadan önce yapın.

Güneş yanığı

Yılbaşı kaktüsü, ağaç dalları arasında örtünün altında süzülmüş ışık alan bir bitkidir. Doğrudan ve yakıcı güneş segmentlerde soluk, kırmızımsı ya da kahverengi yanık lekeleri bırakır. Bu lekeler geri dönmez.

Ne yapmalısınız

  1. Bitkiyi doğrudan güneşin vurmadığı, parlak ama dolaylı ışık alan bir yere alın.
  2. Doğu ya da kuzeye bakan pencere kenarı genelde iyi çalışır.
  3. Yanmış segmentler iyileşmez ama bitkiye zarar vermez.
  4. Yeni büyüme normal renkte olacaktır.

Işık yetersiz

Çok loş bir yerde bitki büyümez, segmentler solgunlaşır ve zayıf kalır. Çiçek açması da zorlaşır, çünkü tomurcuk oluşturacak enerjiyi biriktiremez.

Ne yapmalısınız

  1. Bitkiyi daha aydınlık bir yere alın; parlak ama dolaylı ışık idealdir.
  2. Doğrudan güneşe koymayın, yanar.
  3. Işık düzeldikten sonra büyüme ilkbaharda yeniden başlar.
  4. Çiçeklenme hazırlığındaki karanlık dönem bundan ayrı bir konudur; onu yıl boyu loşta tutmakla karıştırmayın.

Soğuk hasarı

Soğuk pencere camı ve soğuk hava akımı segmentlerde yumuşama, koyulaşma ve su içinde kalmış gibi görünen lekeler bırakır. Çiçeklenme hazırlığındaki serinlik ile soğuk hasarı farklı şeylerdir: RHS dinlenme dönemi için 12-15 °C verir, soğuk hasarı bundan ayrı bir durumdur.

Ne yapmalısınız

  1. Bitkiyi soğuk pencere kenarından ve hava akımından uzaklaştırın.
  2. Kışın segmentlerin soğuk cama değmediğinden emin olun.
  3. Hasarlı segmentler düzelmez; bitki toparlanınca yeni segmentler verir.
  4. Sulama suyunun oda sıcaklığında olmasına dikkat edin.

Ortam fazla sıcak

Kalorifer yakınındaki sıcak ve kuru hava çiçeklerin çabuk solmasına yol açar. Bu bir hastalık değil, ortam sorunudur.

Ne yapmalısınız

  1. Bitkiyi kaloriferin doğrudan üstünden uzaklaştırın.
  2. Serin bir oda çiçek ömrünü belirgin biçimde uzatır.
  3. Kuru havada toprak daha hızlı kurur, nemi daha sık kontrol edin.
  4. Çiçekli dönemde bitkiyi yer değiştirmemeye çalışın; mümkünse baştan doğru yere koyun.

Gübre ve tuz birikimi

Fazla gübre ya da zamanla toprakta biriken tuzlar segmentlerin solgunlaşmasına ve uçlarında renk değişimine yol açar. Saksı kenarında beyazımsı bir kabuk görülebilir.

Ne yapmalısınız

  1. Gübre vermeyi durdurun.
  2. Saksıyı bol suyla yıkayın, fazla suyun tamamen süzülmesini bekleyin.
  3. Toprak yüzeyindeki beyaz kabuğu kazıyıp üstüne taze toprak ekleyin.
  4. Gübreyi yalnız ilkbahar ve yaz aylarında verin; sonbaharda kesin.

Unlu bit

Segmentlerin birleştiği eklerde beyaz pamuksu kümeler unlu bit işaretidir. Segment ekleri gizlenmeye uygun yerlerdir, bu yüzden fark edilmesi geç olabilir.

Ne yapmalısınız

  1. Bitkiyi diğer bitkilerden ayırın.
  2. Segment aralarını nemli bir bezle silin. Bez sık sık yıkanmalıdır.
  3. Sarkan segmentlerin altını da kontrol edin.
  4. Bitkinin çevresinde karınca dolaşıyorsa karıncayı değil sebebini arayın; karıncalar unlu bitin tatlımsı salgısını toplamaya gelir.
  5. Yaygın ya da tekrarlıysa yerel bir bahçıvana danışın.

Bitkiniz Thanksgiving kaktüsü (Schlumbergera truncata)

Clemson Üniversitesi Home & Garden Information Center testere dişli kenarı Thanksgiving kaktüsünün işareti olarak veriyor: Her segmentte, kenarları boyunca 2-4 testere dişi çıkıntı bulunur. Yılbaşı kaktüsünde (Schlumbergera x buckleyi) kenarlar daha yuvarlaktır. İkisi aynı cinstendir ve bu sayfadaki bakım her ikisi için de geçerlidir.

Ne yapmalısınız

  1. Çiçeklenme zamanı farklıdır: Clemson, Thanksgiving kaktüsünün yılbaşı kaktüsünden yaklaşık bir ay önce açtığını yazıyor.
  2. Çiçek açması için sonbaharda karanlık dönem gerekir; ayrıntısı bakım sayfasında.
  3. ASPCA'nın Schlumbergera bridgesii kaydı kedi, köpek ve at için zehirsiz der. Kayıt tek bir türü kapsar; elinizdeki tür başkaysa hüküm ona doğrudan taşınmaz.
  4. Bakım için yılbaşı kaktüsü bakım sayfasına dönebilirsiniz.

Yuvarlak kenar: Yılbaşı kaktüsü ya da Paskalya kaktüsü

Clemson Üniversitesi Home & Garden Information Center yuvarlak kenarı yılbaşı kaktüsünün (Schlumbergera x buckleyi) işareti olarak veriyor. Paskalya kaktüsünün (Hatiora gaertneri, eş anlamlı Rhipsalidopsis gaertneri) kenar biçimi için aynı kaynak bir tarif vermiyor. İkisini çiçeklenme zamanı ayırır.

Ne yapmalısınız

  1. Kışın açıyorsa yılbaşı kaktüsüdür ve bu sayfa doğru sayfadır.
  2. İlkbaharda açıyorsa Paskalya kaktüsü olabilir: Clemson bu türün ağırlıkla ilkbaharda, yıl boyunca da seyrek açtığını yazıyor.
  3. Bakım ilkeleri benzerdir: Üçü de orman kaktüsüdür, çöl kaktüsü gibi bakılmaz.
  4. Kesin olan Latince addır; satın alırken etikete bakın.

Bu normal: Segment kenarlarının kırmızılaşması

Segment kenarlarının hafif kırmızıya ya da mora çalması genelde ışık ya da sıcaklık tepkisidir. Bitki zarar görmüş değildir; bu bir tür güneş koruması gibi çalışır. Bazı kişiler bunu dekoratif de bulur.

Ne yapmalısınız

  1. Renk çok belirginse ve segmentler solmaya başladıysa bitkiyi biraz daha korunaklı bir konuma alın.
  2. Hafif kırmızılık sorun değildir, müdahale gerektirmez.
  3. Segmentler aynı zamanda buruşuyor ya da yumuşuyorsa neden renk değil; su bölümlerine bakın.
  4. Ortam koşulları düzeldiğinde yeni segmentler normal yeşil renkte çıkar.

Bu normal: Çiçeklenme dönemi bitti

Yılbaşı kaktüsünün çiçekleri birkaç hafta sürer ve sonra solar. Çiçeklerin bitmesi bitkinin sağlıksız olduğu anlamına gelmez; doğal döngünün parçasıdır.

Ne yapmalısınız

  1. Solan çiçekleri nazikçe alın.
  2. Çiçeklenmeden sonra bitkiye birkaç hafta dinlenme verin, sulamayı biraz azaltın.
  3. İlkbaharda büyüme dönemi başlar; o zaman sulamayı normale döndürün ve gübre vermeye başlayın.
  4. Saksı değişimi gerekiyorsa bu dönemde yapılır.

Bu normal: Kışın büyüme durur

Sonbahar ve kış aylarında yılbaşı kaktüsü büyümez. Bu dönemde enerjisini çiçeklenmeye ayırır. Büyüme olmaması bir sorun değildir.

Ne yapmalısınız

  1. Sulamayı azaltın ama toprağı tamamen kurutmayın.
  2. Gübre vermeyin.
  3. Çiçeklenme bittikten sonra kısa bir dinlenme dönemi daha uygundur.
  4. İlkbaharda gün uzayınca yeni segmentler çıkmaya başlar.

Bu normal: Saksı sıkışıklığı büyümeyi yavaşlatır

Kökleri saksıyı doldurmuş bir bitkide büyümenin yavaşlaması beklenen bir şeydir. ⚠ Sıkışık saksının çiçeklenmeyi artırdığı kaynakların hiçbirinde yazmıyor; bu sayfa o bağlantıyı kurmaz.

Ne yapmalısınız

  1. Sırf büyüsün diye çok büyük bir saksıya almayın; fazla toprak uzun süre nemli kalır ve NC State Extension bu tür için fazla sulamadan kaynaklanan kök çürüğünü adıyla sayıyor.
  2. Saksı değişimini çiçeklenme bittikten sonra, ilkbaharda yapın. ⚠ Kaç yılda bir gerektiğine dair bir sayı kaynaklarda yok.
  3. Yeni saksı bir öncekinden yalnızca biraz geniş olsun. ⚠ Bir ölçü kaynaklarda yok.
  4. İlkbaharda ölçülü gübre verebilirsiniz.

Ortam değişikliğine tepki

Yeni satın alınan ya da yeri değiştirilen bitki birkaç segment dökebilir. Bu geçici bir uyum tepkisidir.

Ne yapmalısınız

  1. Bitkiyi sabit bir yerde tutun, sık sık taşımayın.
  2. Sulama düzenini koruyun.
  3. Birkaç hafta içinde toparlanmasını bekleyin.
  4. Dökülme sürüyorsa toprağın nemini kontrol edin.

Sorun yaygınsa ya da tekrarlıyorsa yerel bir bahçe merkezine danışın.

← Yılbaşı Kaktüsü Bakımı (Schlumbergera): Çiçek Açtırma ve Sorunlar

Kaynaklar