Orkide (Phalaenopsis) teşhis aracı

Kök çürüğü (sürekli ıslak ortam)

American Orchid Society kök çürüğünün bitki sürekli ıslak bir ortamda bırakıldığında oluştuğunu yazıyor ve kök çürüğünü genelde köklerden giren mantar kaynaklı bir hastalık olarak tanımlıyor; belirtileri arasında bodurlaşmış, pörsümüş bitki ile köklerin ve rizomların kahverengileşmesini sayıyor. ⚠ Kaynaklar bunu en sık ya da en zararlı sorun olarak nitelemiyor, bu sayfa da bir sıralama vermez: RHS iki yönü birden yazıyor, çok ıslak tutulursa köklerin çürümesi, çok kuru tutulursa büzüşüp ölmesi olasıdır.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi saksıdan nazikçe çıkarın; yumuşak, kahverengi ya da siyah, dağılan kökleri temiz (alkolle silinmiş) bir makasla kesin, sağlam olanları bırakın.
2. Bitkiyi ıslak ortamdan çıkarın; iyi havalanan bir orkide toprağına alın. American Orchid Society olgun bitkiler için orta kalınlıkta kabuk harcı veriyor.
3. Sulama ritmi için kaynakların ifadesi Az sulama bölümünde.
4. Saksıda ya da altlıkta su biriktirmeyin; RHS bitkilerin suyun içinde bırakılmamasını yazıyor. Taça su kaçırmayın.

Daha fazlası: Orkide Nasıl Sulanır? (Kaç Günde Bir, Nasıl)

Az sulama / kuruma

American Orchid Society buruşmuş yaprakların bitki dokusuna su gitmemesi anlamına geldiğini yazıyor. Aynı kaynak kökler sağlıklıysa (dolgun, beyaz ya da yeşil) bunun az sulamaya işaret ettiğini, kökler kötü durumdaysa kök kaybı olduğunu belirtiyor. ⚠ Kökün süngerimsi dış tabakasının (velamen) kuruması yönündeki mekanizma kaynaklarda geçmiyor; bu sayfa bu mekanizmayı ileri sürmez.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi iyice sulayın.
2. Sulama ritmi için kaynaklar şunu veriyor: American Orchid Society bitkinin iyice sulanmasını ve neredeyse kuruyana kadar tekrar sulanmamasını yazıyor; RHS büyüme döneminde haftada bir sulamayı, kışın biraz azaltmayı yazıyor. Her iki kaynak da köklerin tamamen kurumasına izin verilmemesini istiyor.
3. Kökler sağlıklı görünmüyorsa sorun az sulama değil kök kaybı olabilir; American Orchid Society kök kalmamışsa bitkinin ne kadar su verilirse verilsin su alamayacağını yazıyor. O durumda kök kaybı dalına geçin.
4. Yapraklardaki buruşma köklerin toparlanmasıyla düzelir; eski yaprak tam eski haline dönmeyebilir.

Daha fazlası: Orkide Nasıl Sulanır? (Kaç Günde Bir, Nasıl)

Güneş yanığı (çok fazla doğrudan ışık)

RHS yazın doğrudan güneşin yaprakları yakabileceğini yazıyor ve bitkiyi doğrudan güneşten uzak tutmayı istiyor. Yanık lekeleri kalıcıdır.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi doğrudan güneşten alın, parlak ama dolaylı ışığa taşıyın.
2. American Orchid Society iç mekânda doğu penceresini ideal, gölgelenmiş güney ya da batı pencerelerini kabul edilebilir sayıyor; RHS doğu ya da batı yönlü bir pencere önünü ideal olarak veriyor.
3. Yanmış lekeler düzelmez; yeni sağlıklı büyümeyi bekleyin. Mevcut yaprağı kesmenize gerek yoktur.

Daha fazlası: Yaprak Yanığı: Doğrudan Güneş Bitkiyi Nasıl Yakar

Doğal yaprak dökümü (sorun değil)

Phalaenopsis az sayıda yaprak taşır ve sırayla yeniler. Üstten yeni yaprak çıkarken en alttaki en eski yaprağın sararıp düşmesi normal döngüdür; bitki besinini geri dönüştürüyor. Aynı anda birden fazla yaprak sararıyorsa bu döngü değildir.

Ne yapmalısınız

1. Kökler sağlıklı (dolgun, gümüşi ya da yeşil) ve yalnızca en alttaki bir iki yaprak yavaşça sararıyorsa yapılacak bir şey yoktur.
2. Sararan yaprağı zorla çekmeyin; kendiliğinden ayrılınca alın.
3. Aynı anda birçok yaprak ya da üstteki yapraklar sararıyorsa bu doğal döküm değildir; kök kontrolüne dönün.

Daha fazlası: Yaprak Sararması: Ne Zaman Normaldir, Ne Zaman Değildir · Orkide Yaprakları Neden Sararır? (Nedeni ve Çözümü)

Kök kaybı (bitki su alamıyor)

American Orchid Society kök kalmamışsa bitkinin ne kadar su verilirse verilsin su alamayacağını yazıyor. Kök kaybı genelde önceki fazla sulama ya da çürüme, toprağın bozulması veya yeni saksılanmış ve henüz tutmamış bitki nedeniyledir.

Ne yapmalısınız

1. American Orchid Society'nin verdiği ilk çözüm, bitkinin çevresindeki nemi yükseltip kalan köklerin üzerindeki yükü azaltmak, sonra saksı değiştirmeye mi yoksa beklemeye mi karar vermektir.
2. Nemi yükseltirken: RHS saksıyı nemli çakıl dolu geniş bir tabağın üstüne oturtmayı öneriyor. ⚠ Bu sayfa çakıl tepsisini önermez: düşük nem sayfası Penn State Extension'a dayanarak çakıl tepsisini oda nemi için etkisiz sayıyor.
3. Taze, iyi havalanan bir toprağa alın ve yeni kök tutana kadar sabırla bekleyin. Yaprakları ıslatmayın, taça su biriktirmeyin.
4. ⚠ Kalan kökleri nemli yosuna sarıp kapalı şeffaf bir kapta tutma yöntemi American Orchid Society'nin bu sayfalarında geçmiyor; bu sayfa böyle bir yöntemi o kuruma atfetmez.

Daha fazlası: Orkide Nasıl Sulanır? (Kaç Günde Bir, Nasıl)

Taç / taban çürüğü (ciddi)

Yaprakların ortasındaki huniye (taç) ya da gövde tabanına su birikip orada kalması çürümeye yol açabilir; taban krem sarısından kahverengiye döner. ⚠ Taç çürüğü bu sayfanın kurumsal kaynaklarında ele alınmıyor; bu sayfa ne bir yayılma hızı ne de bir sıklık iddiası taşır.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi hemen ıslak ortamdan çıkarın; taç ve tabanı kuru tutun.
2. Taçtaki ya da tabandaki fazla suyu kâğıt havluyla nazikçe alın; suyu üstten değil kenardan verin ki taça kaçmasın. RHS bitkilerin suyun içinde bırakılmamasını yazıyor.
3. Bitkiyi diğerlerinden ayırın ve hava dolaşımını artırın.
4. Taban geniş biçimde kahverengileşip yumuşadıysa bitki kurtarılamayabilir; emin değilseniz yerel bir bahçıvana ya da uzmana danışın.

Tomurcuk dökme (bud blast)

American Orchid Society tomurcukların açılmadan dökülmesi için şu sebepleri sayıyor: az ya da çok sulama; sıcaklık uçları ve ani sıcaklık değişimleri (doğrudan bitkiye üfleyen kalorifer menfezi ya da klima); etilen gazı; ve bitkinin yerinin değiştirilmesi.

Ne yapmalısınız

1. American Orchid Society yerini değiştirmek isterseniz çiçek açana kadar beklemenizi yazıyor; tomurcuklu dönemde bitkiyi yerinde bırakın.
2. Isıtıcı menfezinden ve doğrudan bitkiye üfleyen klimadan uzak tutun; aynı kaynak bunları sıcaklık uçları başlığı altında açıkça sayıyor.
3. Meyve kâsesinden uzak tutun: American Orchid Society yüksek etilen üreticileri olarak elma, avokado, şeftali, armut, erik, kavun, incir ve domatesi sayıyor.
4. Sulamayı düzenli sürdürün; aynı kaynak hem az hem çok sulamayı tomurcuk dökme sebepleri arasında sayıyor.

Daha fazlası: Orkide Nasıl Çiçek Açtırılır? (Tekrar Çiçeklendirme)

Çiçek açmıyor / tekrar açmıyor

Bitki sağlıklı ama yeni çiçek dalı vermiyorsa iki şeye bakılır: ışık ve sonbahardaki serinlik. ⚠ Kaynaklar bu iki sebebi sıklığa göre sıralamıyor, bu sayfa da sıralamıyor.

Ne yapmalısınız

1. Önce ışığı kontrol edin: RHS kışın çiçeklenmeyi teşvik etmek için bitkiyi parlak ışığa koymayı yazıyor. American Orchid Society iç mekânda doğu penceresini ideal sayıyor.
2. Sonbahar serinliği için iki kurum iki FARKLI ölçü veriyor ve bu sayfa ikisini birleştirmez. American Orchid Society sonbaharda birkaç hafta boyunca gece sıcaklığının 13 °C'ye (kaynakta 55 °F) inmesinin çiçek dalını başlatmak için istendiğini yazıyor; bu MUTLAK bir gece sıcaklığıdır. RHS ise bitkiyi bir ay kadar daha serin bir yere alıp sıcaklığı yaklaşık 5 °C (kaynakta 8 °F) düşürmeyi yazıyor; bu GÖRECELİ bir düşüştür.
3. Sulama ritmi için kaynakların ifadesi Az sulama bölümünde.
4. Sağlıklı yeşil çiçek sapını hemen kesmeyin; bazen yeniden dallanır.

Daha fazlası: Orkide Nasıl Çiçek Açtırılır? (Tekrar Çiçeklendirme)

Kökler sağlıklı, acil bir şey yok

American Orchid Society sağlıklı kökü dolgun ve beyaz ya da yeşil olarak tarif ediyor; kökler böyleyse bitki iyidir.

Ne yapmalısınız

1. Kökler dolgun ve beyaz ya da yeşilse yapılacak bir şey yoktur.
2. Sulama ritmi için kaynakların ifadesi Az sulama bölümünde.
3. Yaprakta hâlâ sorun varsa (leke, sararma) ilgili belirti dalına dönün.

Daha fazlası: Orkide Nasıl Sulanır? (Kaç Günde Bir, Nasıl)

Hava kökleri (normal)

Saksı dışına uzanan hava kökleri normaldir ve kesilmeleri gerekmez.

Ne yapmalısınız

1. Hava köklerini kesmeyin.
2. İçeri sokmaya zorlamayın; kendi hallerine bırakın.
3. Sulamada bu kökleri de nemlendirebilirsiniz, ancak zorunlu değildir.

Yaprak lekesi (mantar/bakteri olabilir)

Yaprakta sulu ya da ıslak görünümlü, kahverengiye veya siyaha dönen, büyüyen lekeler görülebilir. ⚠ Bu türe özgü yaprak lekesi hastalıkları bu sayfanın kurumsal kaynaklarında ele alınmıyor; bu sayfa lekenin mantar mı bakteri mi olduğu konusunda hüküm vermez.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi diğerlerinden ayırın.
2. Yaprakları ıslatmaktan ve taçta su biriktirmekten kaçının; hava dolaşımını artırın.
3. Etkilenen yaprağı temiz bir aletle uzaklaştırmak yayılımı sınırlayabilir.
4. Leke hızla yayılıyor, koyu sıvı akıtıyor ya da kötü kokuluysa yerel bir bahçıvana ya da uzmana danışın.

Zararlı (kırmızı örümcek / unlu bit / koşnil)

Yaprakta yapışkanlık, pamuksu beyaz kümeler, kahverengi kabuklar ya da yaprak altında ince ağ zararlı belirtisi olabilir. ⚠ Bu türe özgü bir zararlı listesi ya da sıralaması bu sayfanın kurumsal kaynaklarında yok; bu sayfa ne liste ne sıralama verir.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi diğerlerinden ayırın (bulaşıcıdır).
2. Yaprakları ılık suyla iyice durulayın ya da duşta yıkayın; görünür zararlıları fiziksel olarak uzaklaştırın.
3. Yaprak altını, kıvrımları ve sap diplerini kontrol edin; oralarda saklanırlar.
4. Yaygın ya da tekrarlıysa yerel bir bahçıvana ya da uzmana danışın.

Daha fazlası: Ev Bitkilerinde Zararlılar: Belirtiden Tanıya

Çiçek ömrünün doğal sonu (sorun değil)

Çiçeklerin ömrü bitince solup düşmesi normaldir. Sağlıklı yeşil çiçek sapı bazen yeniden dallanabilir; sap yeşil kaldığı sürece dipten kesmek zorunda değilsiniz.

Ne yapmalısınız

1. Bu bir sorun değildir; bitki dinlenme ve toparlanma evresine geçiyor.
2. Çiçek sapını kesip kesmeme ayrı bir karardır: Sağlıklı yeşil sap bazen yeniden dallanıp çiçek verebilir.
3. Yeniden çiçek için "çiçek açmıyor" dalındaki ışık ve serin gece önerilerine bakın.

Daha fazlası: Orkide Nasıl Çiçek Açtırılır? (Tekrar Çiçeklendirme)

Kökler sağlıklı ama yaprak yine sararıyor

Kökler dolgun ve sağlıklıyken görülen sararma soğuk maruziyeti, yetersiz ışık ya da uzun süredir beslenmeme kaynaklı olabilir. ⚠ Phalaenopsis'in 13 °C altında sararacağı iddiası kaynaklarda yok ve o sayı kaynakta başka bir işe bakar: American Orchid Society 13 °C'lik gece sıcaklığını sonbaharda çiçek dalını başlatmak için İSTENEN bir değer olarak veriyor. Soğuk için kaynakların verdiği sınır başkadır: RHS bitkiyi 16 °C üstünde tutmayı yazıyor.

Ne yapmalısınız

1. Gece sıcaklığını ve pencere kenarındaki soğuğu kontrol edin; RHS bitkiyi 16 °C (kaynakta 60 °F) üstünde tutmayı yazıyor.
2. Parlak ve dolaylı ışık aldığından emin olun.
3. Aylardır hiç beslenmediyse: American Orchid Society ayda iki kez yüksek azotlu bir gübreyi (örnek olarak 30-10-10) ya da dengeli bir gübreyi veriyor; çiçek için yüksek fosforlu bir gübreyi (10-30-20) sayıyor. RHS büyüme döneminde az ama düzenli beslemeyi, kışın çok az ya da hiç beslememeyi, ve tuzları atmak için her dördüncü sulamada gübresiz sulamayı yazıyor.
4. Alt yaprağın yavaş sararması yine de doğal döküm olabilir.

Daha fazlası: Yaprak Sararması: Ne Zaman Normaldir, Ne Zaman Değildir · Orkide Yaprakları Neden Sararır? (Nedeni ve Çözümü)