Zamia (Zeze) (Zamioculcas zamiifolia) teşhis aracı

Fazla sulama / rizom çürüğü

Su depolayan rizomlar ve kökler sürekli ıslak toprakta çürür; belirti alttan yukarı sararma, yumuşak ve sulu saplar, nemli toprağa rağmen pörsüme ve kahverengi, yumuşak rizomlardır. İlerlerse etkilenen kısım lapaya döner. ⚠ Ölüm nedenlerinin sıralamasını kaynaklar vermiyor; bu sayfa fazla suyu tek ya da neredeyse tek ölüm nedeni olarak nitelemez.

Ne yapmalısınız

1. Sulamayı kesin; toprak baştan sona tamamen kuruyana kadar bekleyin. Altlıkta su bırakmayın.
2. Bitkiyi çıkarın, rizoma bakın: Sert ve dolgun kısımlar sağlam; kahverengi, yumuşak ve sulu kısımları temiz (alkolle silinmiş) bir bıçakla kesin (eldiven giyin).
3. Sağlam kalan sap ya da yaprakları çelikle köklendirerek yedekleyin (Zamia yavaş ama kolay çoğalır).
4. İyi drenajlı, perlit katkılı taze bir toprağa, drenaj delikli bir saksıya alın; bundan sonra çok daha seyrek su verin.

Az sulama (nadir)

Zamia kuraklığa çok dayanıklı olduğu için az su nadiren sorun olur; ancak çok uzun süreli susuzlukta yaprak uçları kuru ve çıtır olur, yapraklar sarkabilir ya da kıvrılabilir ve rizomlar büzüşebilir.

Ne yapmalısınız

1. Toprağı bol suyla iyice ıslatın ve fazlasını süzdürün; Zamia genelde toparlanır.
2. Bundan sonra toprak tamamen kuruyunca su verin. ⚠ Sulama sıklığı için kaynaklarda bir gün sayısı yok; bu sayfa da bir aralık vermez.
3. Sararma yumuşak sap ve ıslak toprakla birlikteyse bu az su değil, fazla sudur; toprağa ve rizoma bakın.

Güneş yanığı / ağarma (doğrudan güneş)

Zamia doğrudan güneşe uygun değildir. Güçlü ışıkta yapraklar ağarır (beyazlaşır), kıvrılır ve sararıp kahverengiye döner. Ayırt edici bir işaret: Saplar çoğu bitkinin aksine ışıktan uzağa eğilir.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi doğrudan güneşten alın; parlak ama dolaylı ışıklı bir yere taşıyın (doğu penceresi ideal).
2. Ağarmış ya da yanmış yapraklar geri dönmez; ağır hasarlıları temiz bir aletle kesin (eldiven giyin).
3. Yeni sağlıklı büyümeyi bekleyin.

Daha fazlası: Yaprak Yanığı: Doğrudan Güneş Bitkiyi Nasıl Yakar

Yetersiz ışık (uzama / açılma)

Zamia düşük ışığa dayanır, ancak loş yerde yavaş büyür, saplar uzayıp incelir ve bitki açılıp eğik durur.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi daha parlak, dolaylı ışıklı bir yere taşıyın; doğrudan güneşten kaçının.
2. Saksıyı ara sıra çevirin ki dengeli büyüsün (yine de yıllar içinde bir miktar eğik büyüme doğaldır).
3. Çok açılan sapları destek çubuğuyla toparlayabilir ya da budayıp çoğaltabilirsiniz.

Daha fazlası: Işık Yetersizliği: Bitki Neden Uzar, Cılızlaşır

Yavaş büyüme / büyümeme (çoğu zaman normal)

Zamia yavaş büyüyen bir bitkidir; aylarca hiç büyümeden durup sonra birden yeni saplar çıkarabilir. Bitki sağlıklıysa (sert saplar, dik parlak yapraklar) bu normaldir.

Ne yapmalısınız

1. Bitki sağlıklı görünüyorsa sabırlı olun; büyüme özellikle kışın ve loş yerde çok yavaşlar.
2. Orta düzey parlak ve dolaylı ışık sağlayın ve büyüme döneminde (ilkbahar ve yaz) besleyin.
3. Fazla sulamayla "büyümeyi hızlandırmaya" çalışmayın; bu yalnızca çürük riskini artırır.

Uzun süre fazla loşta kalma (aniden çökme)

Zamia çok düşük ışığa uzun süre stoik biçimde dayanabilir, ancak sonunda tükenir; yıllarca iyiyken orta ışık olmadan aniden çökebilir ya da soluşabilir.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi orta düzey parlak ve dolaylı ışığa taşıyın (çok geç kalmadan).
2. Aynı anda fazla sulama yapmayın; çöküş çoğu zaman ışıkla ve kuru bakımla toparlanmaya çalışılır.
3. Sağlam kalan sap ya da yaprakları çelikle yedekleyerek bitkiyi güvenceye alın.

Yaprak lekesi (mantar / bakteri)

Yaprakta sarı lekelerin kararıp siyaha dönmesi, topraktan gelen mantar ya da bakteri kaynaklı bir enfeksiyona işaret edebilir; bu genelde kök yapısını da etkiler ve çoğu zaman fazla nemle birlikte görülür.

Ne yapmalısınız

1. Etkilenen yaprakları temiz (alkolle silinmiş) bir aletle uzaklaştırın (eldiven giyin).
2. Yaprağı ıslatmaktan kaçının (püskürtme); hava dolaşımını artırın ve fazla suyu kesin.
3. Rizom ya da kök çürüğü de eşlik ediyorsa fazla su dalındaki adımlara bakın; yayılırsa yerel bir uzmana danışın.

Saksılama / derinlik / kök sıkışması

Zamianın güçlü rizomları kök sıkışıkken saksıyı zorlayabilir. Rizomu ya da sapları toprağa fazla derine gömmek sap dibinde çürüme yapar. ⚠ Bitkinin kök sıkışıkken daha iyi çalıştığı ve sık aktarmanın zararlı olduğu kaynaklarda yazmıyor; bu sayfa bu bağı kurmaz.

Ne yapmalısınız

1. Kökler saksıyı zorluyorsa yalnızca bir iki boy büyük, drenaj delikli bir saksıya alın (2-3 yılda bir yeter).
2. Rizomu toprakla yalnızca örtün; sapları derine gömmeyin (sap çürümesini önler).
3. İyi drenajlı, perlit katkılı toprak kullanın; aktarma sonrası hafif su verin.

Zararlı (koşnil / unlu bit / kırmızı örümcek / toprak sineği)

Zamianın saplarında kahverengi kabuklar (koşnil), yaprak diplerinde pamuksu beyaz kümeler (unlu bit), ince ağ (kırmızı örümcek) ya da ıslak toprakta uçuşan minik sinekler (toprak sineği) görülebilir.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi diğerlerinden ayırın; yaprak altını ve sapları düzenli kontrol edin.
2. Görünür zararlıyı nemli bir bezle silin ya da suyla durulayın; koşnili nazikçe kazıyın (eldiven giyin).
3. Toprak sineği için toprağın üstünü kurutun (fazla suyu kesin); nemli toprak onları besler.
4. Yaygın ya da tekrarlıysa yerel bir bahçıvana danışın; yeni bitkileri 2-4 hafta karantinada tutun.

Daha fazlası: Ev Bitkilerinde Zararlılar: Belirtiden Tanıya