Şeflera (Schefflera) Bakımı: Işık, Su, Bacaklanma, Sorunlar

Şeflera (Schefflera arboricola; şemsiye bitkisi, şemsiye ağacı ya da cüce şeflera olarak da anılır), bir sap ucunda dairesel dizilen parlak yeşil yaprakçıklarıyla küçük bir şemsiyeyi andıran, dayanıklı ve hızlı büyüyen bir iç mekan bitkisidir. İç mekanda en çok küçük yapraklı cüce şeflera tercih edilir; yeşil ya da sarı alacalı çeşitleri vardır. Bakımı kolaydır ve ihmali bir ölçüde affeder. Uygun koşullarda gür bir çalı formu alır ve budamayla dolgun tutulabilir.

Bir güvenlik notu: Bu bitki zehirlidir. ASPCA’nın Schefflera kaydı kedi ve köpek için zehirli der; bitki kalsiyum oksalat kristalleri içerir ve kayıttaki belirtiler ağız tahrişi, ağızda, dudakta ve dilde şiddetli yanma ve tahriş, aşırı salya, kusma ve yutma güçlüğüdür. Evcil hayvan ve çocuklardan uzak, yüksek bir yerde tutulmalıdır. Yediğinden şüpheleniyorsanız en kısa sürede veterinerinize başvurun.

Işık

Parlak, dolaylı ışığı sever. Doğrudan güneş yapraklarını yakar; buna karşın yetersiz ışıkta dallar uzayıp seyrelir (bacaklanır), yapraklar solar ve dökülür. Doğu ya da batı penceresi yakını gibi aydınlık ama doğrudan güneş almayan bir yer idealdir. Işık dengeli gelsin diye saksıyı ara sıra çevirin.

Sulama

Toprağın üst kısmı kuruyunca su verin. Şeflera nemli ama ıslak olmayan toprağı sever; fazla sulama sorun çıkarır. Sürekli ıslak toprakta kökler çürür, yapraklar sararıp dökülür. Bol su verip fazlasını iyice süzdürün, altlıkta su bırakmayın, sonra üst toprak kuruyana kadar bekleyin. Kışın su ihtiyacı azalır. Az sularsanız yapraklar kahverengileşip gevrekleşir.

Sıcaklık

BBC Gardeners’ World’ün şemsiye bitkisi rehberi, bitkinin 12 °C üzerindeki sıcaklıklarda en iyi durumda olduğunu yazar ve odanın çok soğuk olmamasını ister. Ani sıcaklık değişimlerinden ve cereyandan hoşlanmaz; bunlar yaprak dökümünün sebeplerindendir. Soğuk cam kenarından, kapı önü cereyanından ve klima ile kalorifer akımından uzak tutun.

Nem

Orta düzeyde nem ister. Normal ev nemine dayanır, ancak çok kuru havada yaprak uçları kahverengileşir ve kırmızı örümcek riski artar. Nemi artırmak için yakınına bir nem cihazı koyun ya da bitkileri gruplayın (kuru havaya karşı hangi önlemlerin gerçekten işe yaradığı düşük nem sayfasında); yaprakları nemli bezle silmek tozunu alır.

Gübre

Büyüme döneminde (ilkbahar ve yaz) dengeli bir sıvı gübreyi yarı güçte verin. Gübreden önce toprağı sulayın. Kışın gübreyi kesin ya da azaltın. Hızlı büyüyen bir bitki olsa da aşırı gübre yaprak uçlarını yakar. Bkz. Gübre tuzu.

Çoğaltma

Şeflera tepe (gövde) çeliğiyle kolay çoğalır. İlkbahar ya da yazda, üzerinde yaprak bulunan sağlıklı bir dalı temiz bir aletle kesin (eldiven giyin) ve suda ya da nemli, iyi drene toprakta köklendirin; kökler birkaç hafta içinde çıkar. Kökler oluşunca toprağa alın. Budama sırasında kestiğiniz sağlıklı uçları da bu şekilde köklendirip yeni bitkiler elde edebilirsiniz.

Ayrıntılar çoğaltma sayfasında.

Sık karşılaşılan sorunlar

• Dallar uzamış, sarkık, bitki seyrek ve boya kaçmış: Işık azlığından bacaklanma; daha aydınlık yere alın ve tepeden budayın.
• Bitki topluca yaprak döküyor: Genelde ani sıcaklık değişimi/cereyan, fazla su ya da yetersiz ışık; koşulu düzeltince tepeden yeni yaprak verir.
• Yapraklar geniş çapta sararıyor, toprak ıslak, gövde dibi yumuşak: Fazla su (kök çürüğü); sulamayı azaltın, drenajı düzeltin.
• Yaprak uçları kahverengi, gevrek: Az su, kuru hava ya da gübre tuzu; sulama ve nemi dengeleyin.

Belirtinizden nedeni adım adım bulmak için şeflera teşhis aracını kullanabilirsiniz.

---

Ortam uyarısı: Buradaki değerler (BBC Gardeners’ World’ün en iyi durum için verdiği 12 °C üzeri oda, parlak dolaylı ışık) genel eşiklerdir; eviniz ve mevsime göre kayar. Şeflerada iki altın kural vardır: Bol dolaylı ışık verin (az ışıkta dallar sarkar ve seyrelir) ve fazla sulamadan kaçının (sürekli ıslak toprak sararma ve yaprak dökümü yapar). Ani sıcaklık değişimi ve cereyandan da kaçının. Zehirli olduğu için uğraşırken eldiven giyin.