Keman Yaprağı (Ficus lyrata) teşhis aracı

Ortam değişimi kaynaklı yaprak dökme (imza sorun, kıpırdatmayın)

Keman yaprağı ortam değişimine aşırı hassastır; yer değiştirme, çevirme ya da yeni eve getirme 1-2 hafta içinde bir yaprak dökme dalgası başlatır. Yaygın bir hata, bu dökülmeyi bir bakım hatası sanıp bitkiyi tekrar taşımaktır; bu daha çok döktürür.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiye kalıcı, uygun bir yer seçin (güçlü dolaylı ışık, sabit sıcaklık, cereyansız) ve en az 6 hafta kıpırdatmayın.
2. Sulama ve nemi doğru ve sabit tutun; panikle saksı ya da yer değiştirmeyin.
3. Dengeli büyüme için NYBG her sulamada çeyrek tur çevirmeyi yazıyor (tam yer değiştirme yapmayın).
4. Ortam sabitlenince dökülme durur; yeni yapraklar gelir.

Fazla sulama / kök çürüğü (merkezden yayılan leke)

Keman yaprağının kökleri fazla suda kolay çürür. Belirti: Yaprağın merkezinden başlayıp dışa yayılan yumuşak, koyu kahve lekeler, ıslak toprak, sarkma ve yaprak dökme.

Ne yapmalısınız

1. Sulamayı azaltın; toprağın üst 5 santimetrelik kısmı kuruyana kadar bekleyin. Altlıktaki suyu boşaltın.
2. Kökler yumuşak ve kahverengiyse: Bitkiyi çıkarın, çürük kökleri temiz (alkolle silinmiş) bir aletle kesin (eldiven giyin), hızlı süzülen taze bir toprağa alın.
3. Drenaj delikli, aşırı büyük olmayan bir saksı kullanın; kışın sulamayı azaltın.
4. Bir nem ölçer kullanarak fazla suyu önleyin.

Az sulama (sarkma + kenar lekesi)

Toprak fazla kuruyunca yapraklar sarkar, kıvrılır ve kenarlardan içe doğru çıtır çıtır kahverengileşir. Sarkma çoğu zaman yaprak dökmenin habercisidir.

Ne yapmalısınız

1. Toprağı bol suyla iyice ıslatın ve fazlasını süzdürün; bitki genelde toparlanır.
2. Bundan sonra toprağın üst 5 santimetrelik kısmı kuruyunca düzenli su verin; toprağı kemik gibi kurutmayın.
3. Sarkma ıslak toprak ve yumuşak koyu leke ile birlikteyse bu az su değil, fazla su ya da çürüktür; toprağa bakın.
4. Çıtır kenar aynı zamanda düşük nem işareti olabilir; nemi de kontrol edin.

Düşük nem (kenardan içe kahverengileşme)

Keman yaprağı yağmur ormanı bitkisidir ve nem ister. NYBG bir EŞİK veriyor: Nemi %40'ın üzerinde tutabilirseniz bu, kahverengi yaprak uçlarını önlemeye yeter. ⚠ Kapalı bir ideal aralık NYBG'de yok; bu sayfa da vermez. Düşük nemde yaprak kenarları kahverengileşir (kenardan içe), yapraklar kıvrılır ve yeni yapraklar açılmakta zorlanır.

Ne yapmalısınız

1. Nemi artırın: En etkilisi nemlendiricidir; bitkileri gruplamak da yardımcı olur. ⚠ Missouri Botanical Garden çakıl-su tepsisini sayıyor; bu sayfa onu önermez, çünkü düşük nem sayfası Penn State Extension'a dayanarak onu oda nemi için etkisiz sayıyor.
2. Bitkiyi kalorifer, petek ve klima akımından uzaklaştırın (bunlar nemi düşürür).
3. Kararmış kenarı, yaprağın şekline uyacak bir açıyla temiz bir makasla kesin; nemi bir higrometreyle izleyin.

Daha fazlası: Kuru Hava: Yaprak Uçları Neden Kurur, Nem Nasıl Artırılır

Bakteri/mantar lekesi (sarı haleli leke)

Sarı haleyle çevrili küçük, düzensiz kahve ya da siyah lekeler genelde bakteri ya da mantar kaynaklıdır; çoğu zaman yaprağa oturan su ve serin, nemli koşullar tetikler.

Ne yapmalısınız

1. Etkilenen yaprakları temiz (alkolle silinmiş) bir aletle uzaklaştırın (eldiven giyin).
2. Hava dolaşımını artırın; yaprakları ıslatmaktan kaçının (yalnızca toprağa su verin) ve fazla sulamayı düzeltin.
3. Bitkiyi ayırın; yayılıyorsa yerel bir uzmana danışın.

Güneş yanığı (doğrudan güneş noktasında leke)

Keman yaprağı güçlü ama dolaylı ışık ister. Doğrudan güneş ışınları, özellikle öğle güneşi, yaprakta kuru ve kahverengi yanık lekeleri yapar (ışığın vurduğu noktada).

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi doğrudan güneş ışınlarından alın; en aydınlık odada ama pencereden biraz içeride tutun ya da ince bir perdeyle yumuşatın.
2. Gölgeden güçlü ışığa alırken kademeli olarak alıştırın.
3. Yanmış lekeler geri dönmez; ağır hasarlı yaprağı temiz bir aletle alabilirsiniz.

Soğuk hasarı (soğuk sonrası leke)

Soğuk cereyan ya da soğuk pencere yakını, keman yaprağının hafif kostik özsuyuyla tepkimeye girip yaprakta kahverengi lekeler ve dökülme yapabilir. Keman yaprağı büyük ve düz yüzeyiyle soğuk camla temas eder; hasar çoğu zaman tam olarak cama değen noktada başlar.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi soğuk camdan, cereyandan ve menfezden uzaklaştırın. NYBG sabit ev sıcaklığı istiyor ve aralığı 18-24 °C (kaynakta 65-75 °F) olarak veriyor.
2. Ani sıcaklık değişiminden kaçının (soğuk odaya taşıma gibi).
3. Zarar görmüş yaprağı temiz bir aletle alın; sağlam büyümeyi bekleyin.

Ödem (yaprak altında kırmızı noktacıklar, sorun değil)

Yaprak altındaki, silinmeyen kırmızı ya da kahve noktacıklar ödemdir (edema): Kökler yaprakların terleyebileceğinden fazla su aldığında hücreler patlar. Genelde yeni yapraklar çıkarken fazla sulamadan olur. Zararsızdır, ancak etkilenen yaprak eski haline dönmez.

Ne yapmalısınız

1. Sulamayı biraz azaltın (özellikle yeni yaprak döneminde); toprağın üst 5 santimetrelik kısmı kuruyunca su verin.
2. Drenajı iyileştirin, altlıkta su bırakmayın.
3. Mevcut noktacıklar geri dönmez; yeni sağlıklı yaprakları bekleyin, panik yapmayın.

Litokist (kabarık beyaz noktacıklar, tamamen doğal)

Yaprakta silinmeyen, kabarık beyaz noktacıklar litokisttir (cystolith içeren doğal hücre yapıları). Ficus türlerinde (özellikle kauçukta, bazen keman yaprağında) normaldir ve fotosentezle ilişkilendirilir. Sorun değildir.

Ne yapmalısınız

1. Yapılacak bir şey yoktur; bu doğal bir yapıdır, hastalık ya da zararlı değildir.
2. Silmeye ya da kazımaya çalışmayın (yaprağa zarar verir).
3. Zararlıdan (kabuklu bit gibi) ayırt edin: Litokist yaprağın kendi dokusudur, hareketsiz ve düzenlidir; kabuk ise sıyrılır ve yapışkan artık bırakır.

Yetersiz ışık (durgunluk + karanlık taraf dökümü)

Keman yaprağı güçlü dolaylı ışık ister. Loşta büyümez, cansızlaşır ve uzar; ayrıca yalnızca ışığa bakan yapraklarını tuttuğu için karanlık duvara ya da köşeye bakan yapraklar dökülür.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi evin en aydınlık odasına, pencereden biraz içeride (doğrudan güneş değmeden) taşıyın; ancak tek seferde, sonra kıpırdatmayın.
2. NYBG her sulamada çeyrek tur çevirmeyi yazıyor, böylece bütün taraflar eşit ışık alır.
3. Loş odada bitki ışığıyla (grow light) destekleyin.

Daha fazlası: Işık Yetersizliği: Bitki Neden Uzar, Cılızlaşır

Aşırı gübre / tuz (kenar kararması)

Aşırı gübre toprakta tuz biriktirir; keman yaprağı tuza hassastır ve bu, yaprak kenarlarında kahverengileşme yapar (sulama doğru olsa bile susuzluğa benzer görünür).

Ne yapmalısınız

1. Gübreyi azaltın ya da durdurun.
2. Toprağı ara sıra bol temiz suyla yıkayıp biriken tuzu drenajdan akıtın; Missouri Botanical Garden bu yıkamayı (leaching) sulama düzenine katmayı yazıyor. ⚠ Ne sıklıkta yapılacağına dair bir sayı kaynaklarda yok.
3. NYBG yalnız ilkbahar ve yazın, dengeli organik bir gübreyi iki haftada bir ve yarı güçte vermeyi yazıyor; kışın besleme yapmayın. Aynı kaynak aşırı beslemenin yaprak döktürdüğünü de yazıyor.

Daha fazlası: Gübre Tuzu Birikimi: Yaprak Uçları Neden Kararır

Zararlı (kabuklu bit / unlu bit / kırmızı örümcek / beyaz sinek)

Keman yaprağı kuru ve durgun koşullarda kabuklu bit, unlu bit, kırmızı örümcek, beyaz sinek ve mantar sineğine yakalanabilir. Büyük yapraklarda küçük lekeler zararlı belirtisi olabilir.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi diğerlerinden ayırın; yaprak altını, sapları ve gövdeyi düzenli kontrol edin.
2. Yaprakları (özellikle altını) suyla durulayın ya da nemli bir bezle silin; görünür zararlıyı nazikçe uzaklaştırın (eldiven giyin).
3. Kırmızı örümcek için nemi artırın; hava dolaşımını iyileştirin.
4. Yaygın ya da tekrarlıysa yerel bir bahçıvana danışın; yeni bitkileri 2-4 hafta karantinada tutun.

Daha fazlası: Ev Bitkilerinde Zararlılar: Belirtiden Tanıya