Kaktüs (Cactaceae, grup) teşhis aracı

Fazla sulama / çürüme

Islak toprakta kökler havasız kalıp çürür; gövde yumuşar, sulanır, dipten yukarı kararır ve kötü kokabilir. Iowa State University Extension sukulentlerde fazla suyu yumuşak, lapa gibi yaprak ve gövdeler olarak tarif ediyor ve suya doymuş toprakta oksijenin azalıp köklerin öldüğünü yazıyor.

Ne yapmalısınız

1. Sulamayı hemen kesin. Erken aşamadaysa bitkiyi çıkarın, birkaç gün ya da hafta saksısız kurutun, sonra iri taneli bir toprağa alın.
2. Çürük ilerlemişse: Temiz, keskin bir bıçakla çürük dokuyu sağlam (sert, açık renkli) kısma kadar kesin; kesik yüzey birkaç gün kuru ortamda kabuk (kallus) bağlasın, sonra tekrar dikin.
3. Gövdenin ana kısmı yarılmış ya da yumuşaksa hasar kalıcıdır; sağlam bir parçayı (ya da yavruyu) kesip köklendirerek yeni bir bitki başlatabilirsiniz.
4. Bir daha su içinde bırakmayın. Iowa State University Extension en iyi önlemi ıslat-kurut döngüsü olarak veriyor: toprak tamamen ıslatılır, sonra tamamen kurumasına izin verilir.

Az sulama / büzüşme

Kaktüs depoladığı suyu tüketince gövdesi büzüşür, sönük ve buruşuk görünür ama sert kalır; yüzeyi mat olabilir, uçlar kuru ve kahverengi olabilir. (Fazla sudan farkı: Fazla suda yumuşak, az suda sert ve buruşuktur.)

Ne yapmalısınız

1. Kökleri sağlıklıysa ıslat-kurut uygulayın: Toprağı bol suyla iyice ıslatın (su tüm köke ulaşsın) ve süzdürün; gövde genelde toparlanır. Iowa State University Extension en iyi önlemi ıslat-kurut döngüsü olarak veriyor: toprak tamamen ıslatılır, sonra tamamen kurumasına izin verilir.
2. Sonra toprağın tamamen kurumasını bekleyip tekrar su verin.
3. Büzüşme ve yumuşaklık birlikteyse bu az su değil, çürük olabilir; önce dokuya ve köke bakın.

Işığa uzama (etiolation), yetersiz ışık

Yetersiz ışıkta kaktüs ışığa ulaşmak için uzar: İnce, soluk (açık yeşil ya da sarı), zayıf, ucu sivri ("çekilmiş şeker" gibi) bir büyüme oluşur ve bitki ışığa doğru eğilir. Bu uzamış kısım kalıcıdır; daha parlak yere alınca bile eski kalınlığına dönmez.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi 1-2 hafta içinde kademeli olarak daha parlak ya da güneşli bir yere taşıyın (birden tam güneşe koymayın, yanar).
2. İç mekânda ışık yetersizse bitki ışığıyla (grow light) destekleyin.
3. Uzamış kısım öyle kalır, ancak yeni büyüme normal ve kompakt çıkar; isterseniz çirkin kısmı ilkbaharda kesip köklendirebilirsiniz.

Güneş yanığı (ani/aşırı ışık)

Kaktüs güneşe alışkın olsa da ani ışık artışı (gölgeden birden yoğun güneşe) yakar; belirti güneşli yüzeyde ağarmış beyaz ya da sarı veya kahverengi ya da siyah, sertleşmiş yanık lekeleridir. Saatler ya da günler içinde çıkar ve kalıcıdır.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi daha az yoğun ışığa ya da kısmi gölgeye alın; gölgeden güneşe her zaman kademeli olarak alıştırın.
2. Kuru ve sert yanık lekesini hemen kesmeyin; koruyucu bir kabuk gibi kalabilir; zamanla bitki çevresinde yeni doku büyütür.
3. Yanık bölge yumuşar, sulanır ya da yayılırsa bu çürük demektir: Temiz bir bıçakla sağlam dokuya kadar kesin, kabuk bağlatın.

Daha fazlası: Yaprak Yanığı: Doğrudan Güneş Bitkiyi Nasıl Yakar

Dipten odunsu kahverengileşme (korking)

Renk ve doku değişiminin dipten başlayıp yukarı ilerlemesi, sert ve odunsu bir görünüm alması kaktüslerde yaşlanmayla anılan bir durumdur. ⚠ Bu doğal yaşlanma kaynaklarda ele alınmıyor; bu sayfa onu kurumsal bir bulgu olarak sunmaz. ⚠ Bunu RHS'in tarif ettiği KAKTÜS MANTAR UYUZUYLA (corky scab) karıştırmayın: RHS aşırı nem ya da aşırı parlaklığın kaktüste mantar uyuzuna yol açabileceğini yazıyor, ki bu bir HASTALIKTIR, yaşlanma değildir.

Ne yapmalısınız

1. Sertleşme dipten yukarı, sert ve odunsuysa bu doğaldır; yapılacak bir şey yoktur.
2. Ayırt edin: Dipten yukarı ilerleyen, sert ve odunsu bir sertleşme yaşlanmayla anılır; güneş yanığı ya da çürük ise yumuşak olur veya tepeden aşağı gelir. ⚠ Aşırı nem ya da aşırı parlaklık varsa RHS'in mantar uyuzu (corky scab) uyarısını hatırlayın; bu ayrı bir sorundur.
3. Bitki başka bir sorun (yumuşama, koku) göstermiyorsa endişelenmeyin.

Soğuk / don hasarı

Kaktüs don ve aşırı soğukta zarar görür; belirti yumuşak siyah lekeler ve gövde çökmesidir. Soğuk ve nem bir arada özellikle tehlikelidir. RHS kış dinlenmesinde gece sıcaklığını 8-10 °C (kaynakta 46-50 °F) olarak veriyor.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi hemen ılık, dondan uzak bir yere alın; kışın soğuk cam kenarından ve dış mekândan koruyun.
2. Donmuş, yumuşak ve siyah dokuyu temiz bir bıçakla sağlam kısma kadar kesin, kabuk bağlatın.
3. Kışın serin tutun ama su vermeyin (serin ve ıslak, çürük demektir). RHS kış dinlenmesini sayılarla veriyor: kasım başından mart başına kadar en az sulama ya da hiç sulamama (su yalnız bitkinin büzüşmesini önlemek için, gerekirse verilir) ve gece 8-10 °C (kaynakta 46-50 °F). Aynı kaynak bu dinlenme döneminin çiçeklenmeyi teşvik ETMESİ GEREKTİĞİNİ yazıyor; bu kaynağın kendi çekinceli ifadesidir, kesin bir vaat değildir.

Renk değişimi (pembeleşme/kızarma, hafif stres)

Kaktüsün kenarlarının ya da tepesinin pembeleşmesi veya kızarması genelde hafif bir stres işaretidir: Güçlü güneş, soğuk ya da susuzluk. Çoğu zaman ciddi değildir ve koşullar düzelince geçebilir.

Ne yapmalısınız

1. Nedeni belirleyin: Yakın zamanda güneş arttı mı, hava soğudu mu, bitki uzun süre susuz mu kaldı?
2. İlgili koşulu yumuşatın (aşırı güneşi azaltın, soğuktan koruyun ya da "ıslat ve kurut" ile su verin).
3. Renk hafif ve doku sağlıklıysa (sert, yumuşamamış) panik yapmayın; izleyin.

Kış dinlenmesi (büyümüyor, çoğu zaman normal)

Çoğu kaktüs kışın dinlenmeye geçer; yeni büyüme durur. RHS kış dinlenmesini sayılarla veriyor: kasım başından mart başına kadar en az sulama ya da hiç sulamama (su yalnız bitkinin büzüşmesini önlemek için, gerekirse verilir) ve gece 8-10 °C (kaynakta 46-50 °F). Aynı kaynak bu dinlenme döneminin çiçeklenmeyi teşvik ETMESİ GEREKTİĞİNİ yazıyor; bu kaynağın kendi çekinceli ifadesidir, kesin bir vaat değildir.

Ne yapmalısınız

1. Kışın büyüme durmuşsa ve bitki sağlıklıysa (sert, sağlam) endişelenmeyin.
2. Bu dönemde RHS'in verdiği rejimi uygulayın: kasım başından mart başına kadar en az sulama ya da hiç sulamama, su yalnız büzüşmeyi önlemek için gerekirse; gece 8-10 °C. Gübre vermeyin. ⚠ Gübre miktarı ve sıklığı için kaynaklarda bir sayı yok; bu sayfa da vermez.
3. İlkbaharda ışık ve sıcaklık artınca büyüme yeniden başlar; o zaman "ıslat ve kurut"a ve hafif beslemeye dönün.

Bu gerçekten kaktüs mü?, kimlik, evcil güvenliği ve dikenler

"Kaktüs" bir gruptur ve "kaktüs" diye satılan her bitki gerçek kaktüs değildir. Evcil güvenliği türe göre değişir; bu, yanlış bir güvenlik varsayımıyla evcil hayvanı ya da çocuğu riske atmamak için önemlidir.

Ne yapmalısınız

1. Areol (dikenlerin çıktığı küçük pamuklu yastıkçıklar) olan, etli, dikenli bir gövde gerçek kaktüstür; çoğu sistemik zehirli değildir, ancak dikenler yaralar.
2. Kalem gibi ince, dallı, kesince beyaz süt akıtan bir bitki kalem kaktüsü ya da Euphorbia'dır; bu zehirli ve yakıcıdır (gerçek kaktüs değildir).
3. Emin değilseniz bitkiyi evcil hayvandan ve çocuktan uzak tutun; kesici ya da dikenli işlemlerde eldiven kullanın ve gerekirse yerel bir bahçıvana ya da veterinere danışın.

Zararlı (unlu bit / kırmızı örümcek / koşnil)

Dikenler arasında ya da gizli yerlerde pamuksu beyaz kümeler (unlu bit), ince ağ (kırmızı örümcek) ya da kahverengi kabuklar (koşnil) zararlı belirtisi olabilir.

Ne yapmalısınız

1. Bitkiyi diğerlerinden ayırın.
2. Görünür zararlıyı temiz bir çubukla (gerekirse nemli ya da alkole hafif batırılmış) nokta nokta uzaklaştırın; dikenlere dikkat edin.
3. Kırmızı örümcek için hava dolaşımını iyileştirin; tepedeki yeni büyümeyi izleyin.
4. Yaygın ya da tekrarlıysa yerel bir bahçıvana danışın; yeni bitkileri 2-4 hafta karantinada tutun.

Daha fazlası: Ev Bitkilerinde Zararlılar: Belirtiden Tanıya