Lippenstiftplant (Aeschynanthus): problemen herkennen
Waar zie je het probleem? Kies eerst het gebied, daarna het symptoom. (Dat hij niet bloeit is een veelgestelde vraag; dat komt hieronder aan bod.) Deze tool stelt geen definitieve diagnose en adviseert geen middelen of doseringen.
Alle mogelijke oorzaken
Je kunt ook meteen naar een oorzaak gaan.
- Hij bloeit niet (meestal geen probleem, er zijn een paar oorzaken)
- Knopval
- Te veel water / wortelrot
- Te weinig water (rimpelen, uitdrogende punten)
- Vlekken op het blad (blad dat nat blijft, schimmel)
- Zonnebrand (directe zon)
- Droge lucht (bruine punten)
- Gewone bladval van oud blad (geen probleem)
- Plagen (bladluis / wolluis / mijten)
Standplaats-tip: Dit advies gaat uit van een gewoon huis met veel indirect licht; bij jou thuis en per seizoen schuift het. De twee getallen die NC State Extension geeft, gaan over verschillende dingen: de bron schrijft dat de temperatuur van de POTGROND in de groeitijd tussen 18-21 °C (in de bron 65-70 °F) blijft, en dat is geen advies voor de kamer; daarnaast schrijft de bron dat er bladval optreedt als de temperatuur onder 10 °C (in de bron 50 °F) zakt. Luchtvochtigheid: dezelfde bron wil een hoge luchtvochtigheid samen met luchtcirculatie en geeft geen percentage. Licht: van diepe schaduw tot halfschaduw. Bij de lippenstiftplant gelden twee praktische regels: geef voor de bloei veel maar indirect licht en geef niet te veel water. Geef het water op de potgrond en maak het blad niet nat; NC State Extension schrijft dat je schimmelproblemen voorkomt door het blad droog te houden.
Hij bloeit niet (meestal geen probleem, er zijn een paar oorzaken)
Dat de lippenstiftplant niet bloeit, is meestal geen ziekte; het licht is het eerste waar je naar kijkt. NC State Extension geeft voor deze soort het bereik van diepe schaduw (minder dan twee uur directe zon per dag) tot halfschaduw (twee tot zes uur), schrijft dat de plant rijk bloeit en dat het bloeiseizoen lang is; als bloeimaanden noemt de bron het voorjaar, de zomer en het najaar. Dat een ruime pot of een krappe doorwortelde pot invloed heeft op de bloei, staat in geen van de bronnen; deze pagina legt dat verband niet.
Wat je kunt doen
- Geef de plant veel maar indirect licht; NC State Extension geeft voor deze soort het bereik van diepe schaduw tot halfschaduw, geen felle directe zon. ⚠ Dat de potmaat de bloei tegenhoudt, staat niet in de bronnen; deze pagina noemt de potmaat dan ook niet als oorzaak.
- Geef in de groeitijd verdunde vloeibare voeding; NC State Extension raadt voor deze soort in de groeitijd een verdunde vloeibare voeding aan van het soort dat voor orchideeën wordt gemaakt. ⚠ Over de hoeveelheid en de frequentie staat geen getal in de bronnen; deze pagina noemt die dus ook niet, houd de aanwijzing op de verpakking aan.
- Heb geduld; kloppen de omstandigheden, dan bloeit de plant rijk. NC State Extension omschrijft het bloeiseizoen als lang en noemt het voorjaar, de zomer en het najaar.
Knopval
⚠ De oorzaken van knoppen die afvallen zonder open te gaan, worden door de bronnen voor deze soort niet opgesomd; deze pagina geeft daar dan ook geen lijst van. De enige waarschuwing over temperatuur die de bronnen geven, gaat over het blad: NC State Extension schrijft dat er bladval optreedt als de temperatuur onder 10 °C (in de bron 50 °F) zakt. Dat de pot draaien of de plant verplaatsen tot knopval leidt, staat in geen van de bronnen; deze pagina legt dat verband niet.
Wat je kunt doen
- Bescherm de plant tegen kou; NC State Extension schrijft dat er onder 10 °C bladval optreedt, en bij een koud raam kan het in de winter onder die grens zakken.
- Houd het water geven regelmatig; NC State Extension raadt voor deze soort aan vaak water te geven, maar dan wel met goed afwaterende potgrond. Laat de grond niet steeds nat staan.
- ⚠ Een oorzaak van knopval die specifiek voor deze soort geldt, staat niet in de bronnen; blijft het symptoom, loop dan het licht, de temperatuur en het water geven stuk voor stuk na.
Te veel water / wortelrot
In steeds natte potgrond rotten de wortels; je ziet dat aan veel bladeren die tegelijk vergelen, een zacht wordende voet van de scheuten en een zure geur uit de potgrond.
Wat je kunt doen
- Geef minder water en wacht tot de bovenlaag van de potgrond droog is. Laat geen water in de schotel staan.
- Is de voet van de scheuten zacht geworden, dan is een gezonde topstek nemen en laten wortelen een goede reserve.
- Gebruik doorlatende, goed afwaterende potgrond en een pot met een afwateringsgat; is er gezonde wortel over, dan komt de plant er weer bovenop.
Te weinig water (rimpelen, uitdrogende punten)
Blijft de potgrond heel lang droog, dan rimpelen de bladeren en drogen de punten uit. NC State Extension raadt voor deze soort aan vaak water te geven, maar dan wel met goed afwaterende potgrond.
Wat je kunt doen
- Maak de potgrond goed nat en laat het overtollige water weglopen; de bladeren komen binnen een paar dagen bij.
- Geef daarna regelmatig water; NC State Extension schrijft dat je deze soort vaak water moet geven, maar dan wel met goed afwaterende potgrond. Houd de grond vochtig maar verzuip hem niet.
- Gaat het rimpelen samen met zacht blad en natte grond, dan is het geen droogte maar te veel water of rot; kijk naar de potgrond.
Vlekken op het blad (blad dat nat blijft, schimmel)
De verklaring die de bronnen geven voor de vlekken op het blad van de lippenstiftplant is een schimmel. NC State Extension noemt voor deze soort de grauwe schimmel (Botrytis) en bladvlekkenziekten, en schrijft dat je schimmelproblemen voorkomt door het blad droog te houden en te zorgen dat het blad de potgrond niet raakt. ⚠ De bewering dat een waterdruppel als een lens werkt en het blad verbrandt, staat in geen van de bronnen; deze pagina voert dat mechanisme niet aan.
Wat je kunt doen
- Geef het water rechtstreeks op de potgrond en maak de bladeren niet nat; NC State Extension schrijft dat je schimmelproblemen voorkomt door het blad droog te houden.
- Zorg dat de bladeren de potgrond niet raken; NC State Extension noemt dat in dezelfde zin. Let op de plekken waar de hangende scheuten op de grond komen te liggen.
- Bladeren met vlekken worden niet meer zoals ze waren; valt het erg op, dan kun je ze netjes weghalen. Blijven de vlekken zich uitbreiden, vraag dan advies bij een tuincentrum of hovenier.
Zonnebrand (directe zon)
De lippenstiftplant is niet geschikt voor felle directe zon; NC State Extension geeft voor deze soort het bereik van diepe schaduw (minder dan twee uur directe zon per dag) tot halfschaduw (twee tot zes uur). Fel licht geeft fletse of bruine verbrande plekken op het blad.
Wat je kunt doen
- Haal de plant uit de directe zon, zet hem in veel maar indirect licht of tem de zon met vitrage.
- Ga je van schaduw naar zon, laat de plant dan stap voor stap wennen (afharden).
- Verbrande plekken gaan niet meer weg; zwaar beschadigd blad kun je netjes weghalen.
Meer hierover: Bladverbranding: hoe de directe zon je plant verbrandt
Droge lucht (bruine punten)
Droge lucht (vooral in het stookseizoen) kan de bladpunten bruin maken. NC State Extension wil voor deze soort een hoge luchtvochtigheid samen met luchtcirculatie; een percentage geeft de bron niet.
Wat je kunt doen
- Verhoog de luchtvochtigheid; NC State Extension wil voor deze soort een hoge luchtvochtigheid.
- Let er bij het verhogen van de luchtvochtigheid op dat de lucht niet stil komt te staan; NC State Extension wil die hoge luchtvochtigheid samen met luchtcirculatie en houdt de twee niet uit elkaar.
- ⚠ Een schaal met kiezels en water raadt deze pagina niet aan: NC State Extension noemt die voor deze soort niet, en onze pagina over droge lucht rekent de kiezelschaal en het sproeien op gezag van Penn State Extension tot de middelen die de kamerluchtvochtigheid niet verhogen. Uitgedroogde punten kun je netjes weghalen.
Meer hierover: Droge lucht: waarom bladpunten uitdrogen en wat de luchtvochtigheid echt verhoogt
Gewone bladval van oud blad (geen probleem)
Dat er af en toe een van de oudste bladeren vergeelt en afvalt, is gewoon; de plant stuurt de energie naar de nieuwe groei.
Wat je kunt doen
- Vergeelt er af en toe een oud blad terwijl de plant er verder vitaal uitziet, dan hoef je niets te doen.
- Het vergeelde blad kun je er voorzichtig afhalen.
- Vergelen er tegelijk veel bladeren terwijl de potgrond nat is, dan is het niet gewoon; kijk dan naar de kans op te veel water.
Meer hierover: Gele bladeren: wanneer het normaal is en wanneer niet
Plagen (bladluis / wolluis / mijten)
NC State Extension noemt als insecten die bij deze soort kunnen voorkomen bladluis, wolluis en mijten. Wolluis maakt wattige witte klontjes; bladluis laat een plakkerig laagje op het blad achter.
Wat je kunt doen
- Zet de plant apart van de andere planten; controleer de bladoksels en de onderkant van het blad regelmatig.
- Haal zichtbare beestjes er voorzichtig af en neem de bladeren af met een vochtige doek (laat ze niet nat achter).
- Bij een hardnekkige of terugkerende aantasting kun je het beste advies vragen bij een tuincentrum of hovenier; houd nieuwe planten 2 tot 4 weken apart.
Meer hierover: Plagen op kamerplanten: van signaal naar naam
Bij een hardnekkige of terugkerende aantasting kun je advies vragen bij een tuincentrum.
← Lippenstiftplant verzorgen (Aeschynanthus): licht, water en bloei
Bronnen
- NC State Extension · Aeschynanthus radicans (diepe schaduw tot halfschaduw; hoge luchtvochtigheid met luchtcirculatie; potgrond 18-21 °C; onder 10 °C bladval)
- ASPCA · Lipstick Plant / Aeschynanthus (de vermelding gaat over A. humilis; voor onze soort niet bevestigd)
- Penn State Extension · Humidity and Houseplants (sproeien en een schaal met kiezels werken niet)