Aloë vera: problemen herkennen

Te veel water / wortelrot

In natte potgrond krijgen de wortels van de aloë geen lucht meer en gaan ze rotten. Iowa State University Extension beschrijft te veel water bij vetplanten zo: vergelende bladeren en zachte, papperige bladeren en stengels; het oppervlak van de grond voelt nat of vochtig aan; wordt het erger, dan komen er schimmel of rouwmuggen bij. Dezelfde bron schrijft dat er in verzadigde grond minder zuurstof is en dat de wortels afsterven.

Wat je kunt doen

1. Stop meteen met water geven en wacht tot de potgrond van boven tot onder helemaal droog is.
2. Is de potgrond doorweekt, haal de plant er dan uit; snijd de bruine, zachte en slijmerige wortels en de met water volgelopen zachte bladeren weg met schoon (met alcohol afgenomen) gereedschap en neem het gereedschap tussen de sneden af.
3. Zet de plant in goed doorlatende cactus- of vetplantengrond (met grof zand of perliet erdoor) en in een pot met een afwateringsgat.
4. Laat hem niet meer in het water staan. Iowa State University Extension noemt als beste maatregel de cyclus van nat maken en laten opdrogen: de grond wordt helemaal natgemaakt en daarna helemaal laten opdrogen. Dezelfde bron wil dat de pot een afwateringsgat heeft en dat de grond niet te organisch of te fijn van structuur is, want zulke grond houdt veel water vast.

Rot aan de voet van de stam (vergevorderd, de plant is moeilijk te redden)

Is de rot doorgetrokken tot de voet van de stam (de voet is zacht en zwart geworden, de plant valt om), dan is de schade over de hele plant uitgebreid; in dat stadium is de aloë meestal niet meer te redden.

Wat je kunt doen

1. Is het hoofddeel van de stam zacht, dan is de plant vaak niet meer te redden.
2. Is er een gezonde zijscheut (een kindje of offset) of een stevig bovenstuk over, dan kun je dat eraf halen en in droge vetplantengrond laten wortelen als start van een nieuwe plant.
3. Houd de nieuwe plant in de juiste grond en in een pot die afwatert, en geef veel minder vaak water.

Te weinig water / uitdroging

De aloë kan tegen droogte, maar bij langdurige droogte worden de bladeren dun, krullen ze om, rimpelen ze en worden de punten droog en krokant bruin; soms krijgt de plant een roodbruine tint.

Wat je kunt doen

1. Maak de potgrond met ruim water goed nat (zodat het hele wortelgestel water krijgt) en laat het overtollige water weglopen.
2. Sla bij het inhalen van de droogte niet door naar de andere kant. Iowa State University Extension noemt als beste maatregel de cyclus van nat maken en laten opdrogen: de grond wordt helemaal natgemaakt en daarna helemaal laten opdrogen.
3. Uitgedroogde bruine punten gaan niet meer weg; je kunt ze desgewenst met schoon gereedschap wegknippen (de punt wordt niet weer zo spits als hij was).

Zonnestress / zonnebrand

Plotselinge, felle directe zon maakt de bladeren rood, bleek of bruin. NC State Extension geeft voor deze soort de klassen volle zon (zes uur directe zon per dag of meer) en halfschaduw (twee tot zes uur). Het is belangrijk om twee dingen uit elkaar te houden: een lichte roodkleuring kan weer weggaan zodra er minder licht is; verbleekt, droog en krokant dood weefsel blijft.

Wat je kunt doen

1. Haal de plant weg uit de felle directe zon; zet hem in veel maar zachter licht (bij een raam op het oosten of het westen, of achter vitrage bij een zuidraam).
2. Neem je het licht terug, dan kan de roodkleuring (stress) met de tijd verdwijnen; verbleekt of krokant weefsel herstelt niet, daarvoor wacht je op het nieuwe blad.
3. Ga je met een plant van schaduw naar felle zon, laat hem dan stap voor stap wennen (afharden); dat voorkomt verbranding.

Meer hierover: Bladverbranding: hoe de directe zon je plant verbrandt

Koudeschade

Na een plotseling koude nacht worden de bladeren donkerbruin of zwart, worden ze zacht en kunnen ze slap gaan hangen.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant meteen op een warme, vorstvrije plek; houd hem weg van het koude glas en van buiten.
2. Haal bevroren of zwart geworden zachte bladeren weg met schoon gereedschap.
3. Is er een stevig deel over, geef dat dan de tijd om bij te komen; houd de plant weg van vorst en van het koude glas. ⚠ De bronnen geven voor deze soort geen ondergrens voor de temperatuur, en deze pagina dus ook niet.

Te weinig licht (plat, ijl, flets, slap)

NC State Extension geeft voor deze soort de klassen volle zon (zes uur directe zon per dag of meer) en halfschaduw (twee tot zes uur); de aloë wil veel licht. Bij te weinig licht gaan de bladeren plat liggen en naar buiten staan en wordt de plant ijl, flets en slap.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant op een lichte plek; NC State Extension geeft voor deze soort zes uur directe zon per dag of meer, of halfschaduw met twee tot zes uur.
2. Laat hem stap voor stap aan de felle zon wennen, zodat er geen verbranding komt.
3. Geef bij weinig licht duidelijk minder water (de grond droogt dan langzaam op).

Meer hierover: Weinig licht: waarom je plant gaat rekken en verslapt

Gewoon afsterven van onderste of buitenste blad (geen probleem)

De aloë laat na verloop van tijd de oudste buitenste en onderste bladeren uitdrogen en afvallen, en stuurt de energie naar de nieuwe groei; bij een beperkt aantal bladeren is dat gewoon.

Wat je kunt doen

1. Drogen alleen de buitenste of onderste paar bladeren langzaam uit terwijl het hart gezond is, dan hoef je niets te doen.
2. Haal het uitgedroogde blad onderaan weg met schoon gereedschap.
3. Worden er tegelijk veel bladeren zacht of donker, dan is het niet gewoon; ga dan terug naar de controle van structuur en water.

Meer hierover: Gele bladeren: wanneer het normaal is en wanneer niet

Schimmelvlekken (roest / antracnose)

Vlekken op het blad die er waterig uitzien, een rand hebben of ingezonken zijn, of oranje sporen aan de onderkant van het blad kunnen wijzen op een schimmelziekte. ⚠ Schimmelziekten die specifiek voor deze soort gelden komen in de bronnen niet aan bod; deze pagina beweert niets over de snelheid waarmee het zich uitbreidt en ook niet dat het weghalen van een aangetast blad de uitbreiding stopt.

Wat je kunt doen

1. Haal de aangetaste bladeren weg met schoon (met alcohol afgenomen) gereedschap.
2. Zet de plant apart van de andere planten; zorg voor meer luchtcirculatie en maak het blad niet nat.
3. Breidt het zich uit, vraag dan advies bij een tuincentrum of hovenier.

Grijsverkleuring door schrik

De aloë kan van kleur veranderen bij een plotselinge wisseling van omgeving (bijvoorbeeld als je hem van de schaduw ineens in de felle zon zet). ⚠ Dat de plant bij het wennen aan de zon een beschermende laag zou aanmaken staat niet in de bronnen; deze pagina voert dat mechanisme niet aan en geeft ook geen garantie dat de kleur terugkomt.

Wat je kunt doen

1. Voer de verandering stap voor stap door; laat de plant in een paar dagen aan het nieuwe licht of de nieuwe plek wennen.
2. Vermijd te veel water; geef pas water als de potgrond helemaal droog is.
3. Geef de plant de tijd om te wennen; is ze gezond, dan komt de kleur bij.

Plagen (wolluis / cochenilleluis / bladluis / mijt)

Een plakkerig laagje op het blad, wattige witte klontjes, bruine schildjes of kleine bewegende beestjes kunnen wijzen op een plaag. ⚠ In de vermelding van NC State Extension over deze soort staat geen kopje over plagen; deze pagina beweert dan ook niet dat de lijst volledig is en zet er ook geen volgorde in.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant apart van de andere planten.
2. Haal zichtbare beestjes weg door ze af te spoelen met schoon water of ze plek voor plek te behandelen met een vochtig wattenstaafje of een wattenstaafje met alcohol.
3. Controleer de voet van de bladeren en de onderkant; bij een hardnekkige of terugkerende aantasting kun je het beste advies vragen bij een tuincentrum of hovenier.
4. Houd nieuwe planten 2 tot 4 weken apart.

Meer hierover: Plagen op kamerplanten: van signaal naar naam