Gerbera (Gerbera jamesonii)

Gerbera, kataloğumuzdaki bitkiler arasında yer almaz, çünkü kalıcı bir ev bitkisi değildir. Bu sayfa, neden öyle olduğunu ve elinizde bir gerbera varsa ne yapabileceğinizi dürüstçe anlatmak için hazırlandı.

Gerbera, iri, canlı ve rengarenk papatya biçimli çiçekleriyle çiçekçilerin ve marketlerin en sevilen bitkilerinden biridir. Kırmızı, turuncu, pembe ve sarı gibi pek çok tonda bulunur; hem saksıda hem de buket olarak çok satılır. Görünüşü insanı kolayca cezbeder. Gerbera bakımı aslında dış mekanda başlar. Burada dürüst olmak gerekir: Gerbera bir iç mekan bitkisi değil, bir dış mekan ve balkon çiçeğidir. Evde uzun süre yaşamasını beklerseniz büyük olasılıkla hayal kırıklığına uğrarsınız.

Neden ev bitkisi değil

Gerberayı evde mutsuz eden birkaç somut sebep vardır:

• Bol güneş ister. Sağlıklı kalmak ve çiçek açmak için günde birkaç saat doğrudan güneşe ihtiyaç duyar. Evlerin çoğu iç mekanı ona yeterince aydınlık gelmez; ışık yetmeyince yeni çiçek açmaz ve yaprakları soluklaşıp sararır.
• Havadar ortam ister. Durgun ve nemli iç mekan havasında, yaprakları beyaz bir toz gibi kaplayan küllenme (bir mantar hastalığı) ile kök çürüğüne çok yatkındır. Balkonun ya da bahçenin açık, havadar ortamı ona çok daha iyi gelir.
• Isıtılmış bir salon ona fazla sıcak gelir. RHS burada bir aralık veriyor: Çiçeklenmeyi teşvik etmek için bitkiyi 10-20 °C arasında tutun. Aynı kaynak sınırın dışında ne olduğunu da yazıyor: Çoğu gerbera 10 °C’nin altında ya da 20 °C’nin üstünde çiçek açmayı bırakır, sıcaklık tercih ettiği aralığa dönünce yeniden başlar. Yani çiçeklenmenin durması bir hasar değil, bir aradır. Türkiye’de kalorifer sezonunda bir oturma odası çoğunlukla 20-24 °C’dir, yani tam da üst sınırın üstünde.
• İç mekanda ömrü kısadır. Bütün bunların sonucu olarak, eve konan bir gerbera genelde birkaç hafta içinde çiçeklerini kaybeder ve çoğu zaman iki üç ay içinde tükenir. Oysa gerbera doğru koşulda çok yıllık bir bitkidir; yani sorun bitkinin dayanıksızlığı değil, yanlış yerde olmasıdır.

Elinizde bir gerbera varsa (ya da hediye geldiyse)

Atmak zorunda değilsiniz, ona uygun yeri vererek uzun süre yaşatabilirsiniz:

• En güneşli yere koyun. Bol güneş alan bir balkon, teras ya da doğrudan güneş gören bir pencere önü en iyisidir. Balkonunuz varsa gerberanın gerçek yeri orasıdır.
• İyi drenaj sağlayın. Saksının altında delik olsun ve sulama sonrası tabakta su bırakmayın; kökleri sürekli ıslak kalırsa çürür. Toprağın üst kısmı kuruyunca sulayın ve suyu çiçeklere değil toprağa verin.
• Solan çiçekleri temizleyin. Solmuş çiçek saplarını dipten alırsanız bitki enerjisini yeni çiçeklere yönlendirir ve daha uzun süre gösterişli kalır.
• Kışın içeri alın. RHS gerberaların çoğunun dona duyarlı olduğunu ve 5 °C’nin altında yaşamadığını yazar; dona duyarlı gerberaların her zaman 5 °C’nin üstünde tutulması gerektiğini söyler. Sonbaharda gece sıcaklıkları 5 °C’nin altına inmeden bitkiyi içeri alın. İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da bu eşik ekim ayında geçilebilir, Ege ve Akdeniz kıyısında ise kışın bile çoğu gece geçilmez; kendi bölgenizin gece sıcaklığına bakın. Kışın toprağı daha kuru tutun.
• Balkonunuz yoksa, balkonu ya da bahçesi olan bir yakınınıza hediye etmeniz, bitkinin gerçekten yaşayacağı en iyi çözüm olabilir.

Peki zararlı mı?

İyi haber şu ki gerbera zehirli değildir. ASPCA’ya göre kedi ve köpek için güvenli kabul edilir; evcil dostunuz bir yaprağını kemirse ciddi bir tehlike oluşmaz. Yani buradaki mesele güvenlik değil, yalnızca bu bitkinin iç mekana uygun olmamasıdır.

Evinizde uzun süre sağlıkla yaşayacak bir bitki mi arıyorsunuz? Kalıcı iç mekan bitkilerimize Bitkiler sayfasından göz atabilir ya da ışığınıza, alanınıza ve deneyiminize en uygun bitkiyi bulmak için Bitki Bulucu aracını kullanabilirsiniz.