Fil Kulağı (Alocasia) Bakımı: Işık, Su, Dormansi, Sorunlar

Fil Kulağı (Alocasia), adını devasa, damarlı ve kalp ya da ok biçimli yapraklarından alan, gösterişli bir tropik bitkidir. Difenbahya, deve tabanı ve ok başı bitkisiyle aynı aileden (Araceae) gelir. Çarpıcı görünümüyle çok sevilir, ancak dürüst olmak gerekir: Bu kolay bir bitki değildir. Yüksek nem ister, sulama dengesine ve soğuğa hassastır ve koşullar bozulunca hızla yaprak döker. Bu yüzden bitkiyle biraz deneyimi olan, ilgilenmeyi seven kişiler için daha uygundur.

İki önemli not: Bu bitki zehirlidir. ASPCA’ya göre bu kedi, köpek ve at için geçerlidir; yaprak ve saplarında çözünmeyen kalsiyum oksalat kristalleri bulunur ve çiğnenirse ağız tahrişi, ağızda, dilde ve dudaklarda ağrı ve şişme, aşırı salya, kusma (atlarda kusma yok) ve yutma güçlüğü görülür. Kedi, köpek ve çocuklardan uzak tutun. Yediğinden şüpheleniyorsanız en kısa sürede veterinerinize başvurun. Ayrıca yumrulu bir bitkidir; kışın dinlenmeye çekilip yapraklarını dökebilir, bu genelde ölüm değil uyku halidir.

Işık

Parlak, dolaylı ışık ister. Doğrudan güneş büyük yapraklarını yakar; buna karşın çok loş bir yerde yapraklar küçülür, renk solar ve saplar cılız uzar. Doğal ortamı orman gölgesidir, o yüzden aydınlık ama süzülmüş ışık idealdir (doğu ya da batı penceresi yakını gibi). Yaprakların dengeli gelişmesi için saksıyı ara sıra çevirin.

Sulama

Toprağı sürekli hafif nemli tutun; fil kulağı tamamen kurumaya gelmez (kışın bile). Ancak asıl tehlike fazla sudur: Saksı dibinde su birikirse ya da toprak çamurlaşırsa kökler ve yumru hızla çürür. Denge şudur: Üst yüzey hafifçe kuruyunca su verin, altlıkta su bırakmayın. RHS bunu bir ölçüye bağlıyor: Toprağın üst 5 santimetresi kuruyunca sulayın, kışın ise sulamayı en aza indirin. Bitki suyu sapında depolar; susuz kalınca yapraklar sarkar, bu bir uyarıdır.

Sıcaklık

Royal Horticultural Society iki dönem için iki eşik verir: büyüme dönemi boyunca 16 °C’nin üstünde (kaynakta 60 °F), her zaman ise 10 °C’nin üstünde (50 °F). Aynı kaynak kışın daha serin ve daha kuru koşullar vermeyi, ama yine de 10 °C’nin üstünde kalmayı yazar; böylece bitki dinlenmeye geçer ve bu dönemde bir miktar yaprağını dökebilir, bu endişe verici değildir. Soğuk cam kenarından, kapı önü cereyanından ve klima akımından uzak tutun. Serin ve soğuk, dormansiyi (uyku) tetikleyip yaprak dökümüne yol açabilir.

Hangi bitkinin kışın dinlendiği, eşiğin ne olduğu ve evde nereye konacağı kışlatma sayfasında.

Nem

Bu bitkinin kritik isteği yüksek nemdir. Kuru havada yaprak kenarları ve uçları kahverengileşir ve kırmızı örümcek riski artar. Nemi artırmak için bitkileri gruplayın ya da yakınına bir nem cihazı koyun; kuru havaya karşı hangi önlemlerin gerçekten işe yaradığı düşük nem sayfasında. Yaprakları ara sıra nemli bezle silmek tozunu alır.

Gübre

Aktif büyüme döneminde (ilkbahar ve yaz) dengeli bir sıvı gübreyi yarı güçte verin. Gübreden önce toprağı sulayın. Kışın, özellikle bitki dinlenmeye çekildiyse gübreyi kesin. Aşırı gübre yaprak uçlarını yakar. Bkz. Gübre tuzu.

Çoğaltma

Fil kulağı, toprak altında oluşturduğu küçük yumrular (rizom) ile çoğalır. Sağlıklı, büyümüş bir bitkinin saksı değişiminde, ana bitkinin yanında oluşan yavru yumruları nazikçe ayırıp taze, havalanan nemli toprağa dikin (eldiven giyin). En uygun zaman aktif büyümenin başladığı ilkbahardır. Su çeliğiyle çoğalmadığını unutmayın; bu yöntem yalnız bazı aroid akrabalarında (deve tabanı, ok başı bitkisi) işe yarar, fil kulağında yaramaz.

Ayrıntılar çoğaltma sayfasında.

Sık karşılaşılan sorunlar

• Kışın topluca yaprak döktü, toprak nemli ve yumru diri: Dormansi (kış uykusu); ölüm değildir, sulamayı azaltın ve ılık, aydınlık tutun.
• Yaprak uçlarından su damlıyor: Guttasyon; doğaldır, ancak çok sıksa fazla su işareti olabilir.
• Yapraklar sararıyor, saplar dipten yumuşak, toprak ıslak: Fazla su ve yumru çürüğü (en ölümcül hata); sulamayı kesin, yumruyu kontrol edin.
• Yaprak kenarları kahverengi, çıtır, hava kuru: Düşük nem; nemi belirgin artırın ve yaprak altını kırmızı örümceğe karşı kontrol edin.

Belirtinizden nedeni adım adım bulmak için fil kulağı teşhis aracını kullanabilirsiniz.

---

Ortam uyarısı: Buradaki değerler (Sıcaklık bölümünde kaynağıyla verilen eşikler, parlak dolaylı ışık) genel eşiklerdir; eviniz ve mevsime göre kayar. Fil kulağında üç kritik nokta vardır: Nemi yüksek tutun (kuru hava yaprakları döktürür ve kırmızı örümcek çağırır), toprağı hafif nemli ama asla bataklık yapmayın (fazla su yumruyu çürütür) ve bitkiyi soğuktan koruyun. Kışın toplu yaprak dökümü çoğu zaman uyku (dormansi) halidir, panik gerektirmez. Zehirli olduğu için uğraşırken eldiven giyin.