Kerstster (Euphorbia pulcherrima): problemen herkennen

Kou / tocht / luchtrooster (bladval)

Bladval is een van de bekende problemen bij de kerstster en kou is een van de bekende oorzaken: koude tocht (een raam dat tocht) en een plek naast een radiator of een luchtrooster van de airco laten het blad vallen. De enige waarschuwing over kou die Iowa State Extension geeft, gaat over het vriespunt: ook een kort moment bij vriestemperatuur kan het blad zwart maken en doen afvallen.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant weg van de koude ruit, weg van de radiator en de roosters van de airco en uit de tocht, op een vaste en milde plek. Voor de temperatuur geven twee instellingen bereiken die dicht bij elkaar liggen maar niet hetzelfde zijn: Iowa State Extension 16 tot 21 °C (in de bron 60-70 °F), NC State Extension 18 tot 21 °C (65-70 °F).
2. Houd de temperatuur overdag en 's nachts gelijkmatig; vermijd plotselinge wisselingen.
3. Wordt de plek beter, dan stopt de bladval; laat de plant niet slap gaan hangen.

Rot door de sierfolie (bladval en slap hangen)

De sierfolie of het cellofaan om de pot houdt het gietwater onderin vast en blokkeert de afwatering; de kluit blijft doorlopend nat. ⚠ De folie komt in de bronnen niet met name voor; maar Iowa State Extension maakt er wel de maat van het gieten van dat het water ONDERUIT DE POT LOOPT, en dat is precies wat de folie tegenhoudt.

Wat je kunt doen

1. Haal de sierfolie of het cellofaan er helemaal af (of prik er in elk geval de bodem uit, zodat het water eruit kan lopen).
2. Kijk of de pot een afwateringsgat heeft en gooi het water dat in de schotel blijft staan weg.
3. Giet op de toestand van de grond. Iowa State Extension geeft deze gietregel: voelt het oppervlak van de grond droog aan, geef dan water tot het onderuit de pot begint te lopen. NC State Extension schrijft ook dat je giet als het oppervlak van de grond droog aanvoelt, maar dat je niet te veel water geeft.

Te veel water (slap hangen en vergeling)

In doorlopend natte grond (meestal door de folie of doordat het water niet weg kan) rotten de wortels. Iowa State Extension schrijft dat te veel water de ONDERSTE bladeren geel maakt en doet afvallen. Dezelfde bron geeft verkeerd gieten op als de belangrijkste oorzaak van de meeste problemen bij de kerstster.

Wat je kunt doen

1. Haal de folie eraf, gooi het water uit de schotel weg en wacht tot het oppervlak van de grond droog is. Iowa State Extension geeft deze gietregel: voelt het oppervlak van de grond droog aan, geef dan water tot het onderuit de pot begint te lopen. NC State Extension schrijft ook dat je giet als het oppervlak van de grond droog aanvoelt, maar dat je niet te veel water geeft.
2. Gebruik een pot met een afwateringsgat; zijn de wortels gerot, zet de plant dan in verse grond die goed afwatert.
3. Laat de plant niet slap gaan hangen, maar houd de grond ook niet kletsnat; die balans lees je aan de grond af.

Te weinig water (slap hangen en vergeling)

Droogt de grond te ver uit, dan gaat de plant slap hangen en laat hij blad vallen; Iowa State Extension schrijft dat planten die te ver mogen uitdrogen slap gaan hangen en blad laten vallen. Dezelfde bron rekent verkeerd gieten tot de belangrijkste oorzaak van de meeste problemen.

Wat je kunt doen

1. Maak de grond goed nat met ruim water en laat het overschot uitlekken (als er geen folie omheen zit).
2. Geef daarna regelmatig water. Iowa State Extension geeft deze gietregel: voelt het oppervlak van de grond droog aan, geef dan water tot het onderuit de pot begint te lopen. NC State Extension schrijft ook dat je giet als het oppervlak van de grond droog aanvoelt, maar dat je niet te veel water geeft.
3. Gaat het slap hangen samen met natte grond, dan is het geen droogte maar te veel water of rot; kijk dan naar de folie en naar de grond.

Schok van het verhuizen of de nieuwe plek (bladval)

Een kerstster die net is gekocht of net is verhuisd, kan van het verschil in temperatuur en licht tussen de winkel en het huis stress krijgen en blad laten vallen.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant meteen op een vaste, milde plek met veel indirect licht en verplaats hem niet steeds. Voor de temperatuur geeft Iowa State Extension 16 tot 21 °C op (in de bron 60-70 °F) en NC State Extension 18 tot 21 °C (65-70 °F).
2. Haal de folie eraf en giet op de toestand van de grond; laat de plant niet slap gaan hangen.
3. Geef hem een paar dagen of weken om te wennen; blijft de plek gelijk, dan wordt de bladval minder.

Koudeschade (zwarte schutbladen of bladeren)

Dat het blad en de schutbladen slap worden en zwart kleuren, is koudeschade; Iowa State Extension schrijft dat ook een kort moment bij vriestemperatuur het blad zwart kan maken en kan doen afvallen.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant op een vaste, milde plek (weg van de koude ruit en van de roosters).
2. Haal het zwart geworden blad en de zwarte schutbladen met schoon gereedschap eraf; trek handschoenen aan en was daarna je handen, want het melksap irriteert de huid.
3. Is de schade zwaar, dan komt de plant er misschien niet helemaal bovenop; wacht af hoe het gezonde deel verder groeit.

De schutbladen bleven groen: hem weer rood krijgen (de donkerperiode)

De schutbladen van de kerstster, dus die gekleurde "bladeren", kleuren als antwoord op korte dagen. Blijven ze groen, dan is de donkerperiode die daarvoor nodig is niet aangehouden; ook het kleinste beetje licht 's nachts verstoort dat proces. ⚠ Voor de duur en het begin van de donkerperiode geven twee instellingen TWEE VERSCHILLENDE maten, en dit hulpmiddel voegt die twee niet samen.

Wat je kunt doen

1. Na het seizoen: zijn de schutbladen slap geworden, geef dan minder water, laat de grond opdrogen, snoei de plant terug en laat hem rusten.
2. In de lente en de zomer: ga over op de gewone verzorging, zet de plant in het licht en begin weer te voeden. Iowa State Extension schrijft dat je in die periode om de twee weken voedt met een verdunde voedingsoplossing.
3. Voor de donkerperiode zijn dit de maten van de twee instellingen. Iowa State Extension: vanaf BEGIN OKTOBER, tot de schutbladen goed op kleur zijn (meestal begin december), elke dag VOLLEDIG DONKER van 17.00 tot 08.00 uur (15 uur). NC State Extension: vanaf EIND SEPTEMBER, 16 UUR onafgebroken donker per dag en 8 uur helder licht, met daarbij een nachttemperatuur rond 16 tot 17 °C (in de bron: de lage 60 °F). Kies er één en voer die helemaal uit; haal ze niet door elkaar.
4. Zijn de schutbladen op kleur, ga dan over op de gewone verzorging.

De schutbladen verwelken vanzelf (einde seizoen, geen probleem)

Dat de schutbladen en de bladeren na verloop van tijd slap worden en afvallen (meestal aan het eind van het winterseizoen) is gewoon; de plant gaat een rustperiode in. Dat betekent niet dat hij doodgaat: met de goede verzorging loopt hij weer uit.

Wat je kunt doen

1. Zijn de schutbladen slap geworden en afgevallen, raak dan niet in paniek; geef minder water en laat de plant rusten.
2. Snoei hem in het voorjaar terug en ga over op de gewone verzorging en op voeden.
3. Wil je hem het jaar daarop weer rood, houd dan vanaf oktober de donkerperiode aan (zie de stap "weer rood krijgen").

Plagen (witte vlieg / spint / wolluis)

Bij de kerstster kun je witte vlieg zien (kleine witte insecten die opvliegen als je de plant aanraakt), fijne spinragjes (spint, in droge lucht) en witte wollige propjes onderaan het blad (wolluis). ⚠ Een rangorde van plagen voor deze soort staat niet in de bronnen; dit hulpmiddel zegt dan ook niet welke van de drie de meest typische is.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant apart van de andere planten en controleer de onderkant van het blad regelmatig.
2. Spoel de bladeren (en vooral de onderkant) af met water of neem ze af met een vochtige doek; haal de beestjes die je ziet eraf.
3. Bij spint kun je de luchtvochtigheid iets verhogen; bij witte vlieg helpen gele vangplaten.
4. Is de aantasting uitgebreid of komt hij steeds terug, vraag dan advies bij een hovenier of tuincentrum bij jou in de buurt; houd nieuwe planten 2 tot 4 weken apart.

Meer hierover: Plagen op kamerplanten: van signaal naar naam