Haworthia: problemen herkennen

Te veel water / wortelrot

Omdat het een vetplant is, wil hij weinig water; in steeds natte potgrond rotten de wortels. Iowa State University Extension beschrijft te veel water bij vetplanten zo: vergelende bladeren, zachte en waterige bladeren en stengels, met de tijd bladval en een nat of vochtig grondoppervlak; wordt het erger, dan komen er schimmel of rouwmuggen bij. Dezelfde bron schrijft dat er in verzadigde grond minder zuurstof is en dat de wortels afsterven, en dat de plant soms niet meer te redden is als de rot ver is gevorderd.

Wat je kunt doen

1. Stop met water geven en wacht tot de potgrond helemaal droog is (in de winter duurt dat veel langer). Laat geen water in de schotel staan.
2. Is de rot al ver gevorderd, dan kun je een gezond kindje of het bovenstuk redden: laat het snijvlak een paar dagen opdrogen en zet het daarna opnieuw aan het wortelen.
3. Gebruik goed doorlatende cactus- en vetplantengrond en een pot met een afwateringsgat; geef het water op de potgrond.

Water in het midden van de rozet / hartrot

Loopt er bij het gieten water in het midden van de rozet, waar de bladeren samenkomen, dan laat het water dat zich daar verzamelt de plant vanuit het midden rotten. Bij vetplanten is dat een veelgemaakte maar te voorkomen fout.

Wat je kunt doen

1. Geef het water altijd op de potgrond; laat er geen water in het midden van de rozet en tussen de bladeren komen. Van onderaf water geven (door de pot even in een bak met water te zetten) houdt het hart ook droog.
2. Staat er water in het hart, kantel de plant dan en laat het er voorzichtig uit lopen, en laat hem op een luchtige plek opdrogen.
3. Is het midden gaan rotten en is er een gezond kindje, richt je dan daarop; is het midden van de moederplant gerot, dan is redden lastig.

Te weinig water (rimpelen)

Ook al is het een vetplant, blijft hij heel lang zonder water, dan rimpelen de bladeren en worden ze dunner. Iowa State University Extension geeft te weinig water bij vetplanten zo: de bladeren vergelen meestal, rimpelen en worden bruin voordat ze afvallen; de stengel en de bladeren kunnen er gerimpeld en gevlekt uitzien.

Wat je kunt doen

1. Maak de potgrond met ruim water goed nat en laat het overtollige water weglopen; binnen een paar dagen zijn de bladeren weer gevuld.
2. Geef daarna regelmatig water zodra de potgrond helemaal droog is; laat hem als vetplant opdrogen, maar laat hem ook niet blijvend zonder water staan.
3. Gaat het rimpelen samen met zacht, doorschijnend blad en natte grond, dan is het geen droogte maar te veel water of rot; kijk naar de potgrond en naar hoe het blad aanvoelt.

Gewoon uitdrogen van onderste blad (geen probleem)

Dat de oudste onderste bladeren af en toe uitdrogen en verschrompelen, is gewoon; de plant laat oude bladeren los en steekt de energie in de nieuwe. De Haworthia vernieuwt zijn bladeren van buiten naar binnen; dat de onderste krans uitdroogt en papierachtig wordt, hoort bij deze soort.

Wat je kunt doen

1. Droogt er af en toe een oud onderste blad uit terwijl de plant er verder vitaal uitziet, dan hoef je niets te doen.
2. Het uitgedroogde blad kun je er voorzichtig afhalen.
3. Worden er tegelijk veel bladeren zacht en doorschijnend terwijl de potgrond nat is, dan is het niet gewoon; kijk dan naar de kans op te veel water.

Te veel zon (kleurverandering)

De Haworthia houdt van gefilterd licht; bij te veel of te felle zon worden de bladeren rood, paars of bruin. Dat is een teken van stress, meestal niet dodelijk, maar de plant staat er niet blij bij.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant op een plek met minder directe zon en veel maar indirect licht; binnen een paar weken worden de bladeren weer groen.
2. Bescherm hem vooral tegen de middagzon in de zomer; ochtendlicht of licht dat door vitrage valt is prima.
3. Delen die lang in de felle zon hebben gestaan en verschroeid zijn (bruin en droog) komen niet meer terug; die kun je netjes weghalen.

Meer hierover: Bladverbranding: hoe de directe zon je plant verbrandt

Te weinig licht (uitrekken, de rozet valt open)

De Haworthia kan tegen minder licht dan andere vetplanten, maar op een erg donkere plek gaat die strakke vorm verloren. Iowa State University Extension beschrijft te weinig licht zo: lange, ijle, slappe en flets gekleurde nieuwe groei; de rozetten vallen open om meer licht op te vangen en de bladeren gaan platter staan.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant op een lichtere plek (maar zonder felle directe zon), bijvoorbeeld dicht bij een raam op het oosten.
2. Draai de pot af en toe een slag, dan groeit hij gelijkmatig en symmetrisch.
3. Uitgerekte bladeren komen niet meer in hun oude strakke vorm terug, maar zodra het licht klopt, komt de nieuwe groei weer compact op.

Meer hierover: Weinig licht: waarom je plant gaat rekken en verslapt

Plagen (wolluis / wortelwolluis)

Bij de Haworthia kun je wattige witte klontjes zien (wolluis); die kunnen in de bladoksels zitten of onder de grond bij de wortelhals. Bij droge lucht kan er ook spint voorkomen.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant apart van de andere planten; controleer de bladoksels en bij het verpotten ook de wortels.
2. Haal zichtbare beestjes er voorzichtig af en neem de bladeren af met een vochtige doek (laat ze niet nat achter).
3. Zitten er witte klontjes bij de wortels, ververs dan de potgrond en spoel de wortels af met schoon water; bij een hardnekkige of terugkerende aantasting kun je het beste advies vragen bij een tuincentrum of hovenier. Houd nieuwe planten 2 tot 4 weken apart.

Meer hierover: Plagen op kamerplanten: van signaal naar naam