Geldboom (Pachira aquatica): problemen herkennen

Te veel water / wortelrot

NC State Extension vraagt voor deze soort om vochtige grond én een goede afwatering tegelijk; in grond waar het water niet uit wegloopt en die doorlopend nat blijft, rotten de wortels. Je ziet dat aan bladeren die vergelen en afvallen, aan een zacht wordende stamvoet en aan een zure geur uit de potgrond.

Wat je kunt doen

1. Stop met water geven en wacht tot er weer lucht in de grond komt. Laat geen water in de schotel staan. Is de plant er weer bovenop, ga dan terug naar de balans die NC State Extension vraagt: de grond vochtig, maar de afwatering goed.
2. Zijn de wortels en de stamvoet bruin en zacht, haal de plant dan uit de pot, snijd de rotte delen met schoon gereedschap weg en zet hem in verse, goed doorlatende grond.
3. Gebruik geen zware grond die het water vasthoudt maar een goed doorlatend, luchtig mengsel, en een niet te grote pot met een afwateringsgat; zijn er nog gezonde wortels over, dan komt de plant er weer bovenop.

Te weinig water (slap hangen)

Blijft de grond te lang droog, dan gaan de bladeren slap hangen en kunnen ze afvallen. NC State Extension schrijft voor deze soort dat je de grond vochtig houdt.

Wat je kunt doen

1. Maak de grond goed nat met ruim water en laat het overschot uitlekken; meestal komt de plant er dan weer bovenop.
2. Geef daarna regelmatig water; NC State Extension wil de grond vochtig hebben en de afwatering goed. Laat de kluit niet helemaal uitdrogen, maar laat hem ook niet doorlopend nat staan.
3. Hangt de plant slap terwijl de grond nat is, dan is het geen droogte maar te veel water of rot; kijk dan naar de grond en de stamvoet.

Te weinig licht (schraal, uitgerekt, bladval)

NC State Extension zet deze soort in de halfschaduw (twee tot zes uur directe zon per dag) en schrijft dat de plant indirect licht of een mengsel van zon en schaduw het liefst heeft. Op een erg schemerige plek blijven de stengels dun en lang en wordt het blad schraal, en het valt af.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant op een lichtere plek met veel maar indirect licht; NC State Extension schrijft dat directe zon bladverbranding geeft, dus houd hem uit de felle middagzon.
2. Draai de pot regelmatig een slag, dan groeit hij gelijkmatig en recht op.
3. Met beter licht komt de nieuwe groei steviger op; de uitgerekte dunne takken kun je terugknippen, dan wordt de plant weer voller.

Meer hierover: Weinig licht: waarom je plant gaat rekken en verslapt

Zachte of rotte stam

Door te veel water of door kou kan een van de gevlochten stammen vanaf de voet zacht en donker worden. Bij planten die met een vlecht worden verkocht, kunnen de andere stammen gezond blijven ook als er één doodgaat.

Wat je kunt doen

1. Stop met water geven en laat de grond opdrogen; haal de plant uit de pot en snijd de zacht geworden, stinkende stam en wortels met schoon gereedschap terug tot op gezond weefsel.
2. Door één rottende stam er onderaan af te halen kun je de gezonde stammen redden; zet ze daarna in verse, goed doorlatende grond.
3. Geef vanaf nu minder water en houd de plant uit de kou; vervang grond die het water vasthoudt.

Droge lucht (bruine punten)

NC State Extension schrijft dat deze soort het goed doet in een vochtige omgeving; een percentage geeft de bron niet. Erg droge lucht (vooral in de winter bij de verwarming) kan de bladpunten bruin maken.

Wat je kunt doen

1. Verhoog de luchtvochtigheid; NC State Extension schrijft dat deze soort het goed doet in een vochtige omgeving. Gebruik een luchtbevochtiger als je de lucht in de kamer echt vochtiger wilt maken.
2. Houd de plant uit de droge luchtstroom van de radiator en de airco. ⚠ Water op het blad sproeien en een bakje water ernaast zetten raadt dit hulpmiddel niet aan: onze pagina over droge lucht rekent het sproeien en een schaal met kiezels op gezag van Penn State Extension tot de middelen die de kamerluchtvochtigheid niet verhogen.
3. De bruin geworden punt kun je er netjes afhalen.

Meer hierover: Droge lucht: waarom bladpunten uitdrogen en wat de luchtvochtigheid echt verhoogt

Zonnebrand (middagzon)

NC State Extension schrijft met zoveel woorden dat directe zon bij deze soort bladverbranding geeft, en dat de plant indirect licht of een mengsel van zon en schaduw het liefst heeft. Fel licht laat fletse of bruine verbrande plekken op het blad achter.

Wat je kunt doen

1. Haal de plant weg uit het directe licht van de middagzon en zet hem in veel maar indirect licht, of tem de zon met vitrage.
2. Ga je van schaduw naar een zonnige plek, laat de plant daar dan stap voor stap aan wennen.
3. Verbrande plekken gaan niet meer weg; zwaar beschadigd blad kun je er netjes afhalen.

Meer hierover: Bladverbranding: hoe de directe zon je plant verbrandt

Te veel plantenvoeding / mestzouten (bruine punten)

Te veel plantenvoeding laat zouten achter in de potgrond en die verbranden de bladpunten; op de grond kun je een witte aanslag zien.

Wat je kunt doen

1. Stop met voeding geven en laat een paar minuten schoon water door de pot lopen, zodat het opgehoopte zout via het afwateringsgat wegloopt.
2. Geef alleen in de groeitijd voeding en stop ermee in de winter. ⚠ Een hoeveelheid of een frequentie voor de voeding staat in geen van de bronnen; dit hulpmiddel geeft die dan ook niet, houd de aanwijzing op de verpakking aan.
3. De bruin geworden punt kun je er netjes afhalen.

Meer hierover: Mestzouten in de pot: waarom bladpunten bruin worden

Watertemperatuur en waterkwaliteit (bruine punten)

⚠ Dat deze soort gevoelig zou zijn voor hard water of voor de mineralen in kraanwater, staat in geen van de bronnen; dit hulpmiddel beweert zo'n gevoeligheid dan ook niet. Ook dat koud water schade geeft, komt in de bronnen niet voor.

Wat je kunt doen

1. ⚠ Water laten staan is géén oplossing voor hard water: uit water dat staat verdampt alleen chloor, de kalk (calcium en magnesium) blijft als ion in het water zitten. Is jouw water erg hard, dan kun je regenwater, gefilterd water of onthard water gebruiken.
2. Laat af en toe ruim schoon water door de pot lopen en giet de opgehoopte zouten via het afwateringsgat weg; dat helpt tegen mestzouten.
3. De bruin geworden punt kun je er netjes afhalen. Blijven de punten bruin worden, kijk dan eerst naar het gieten, het licht en de kou.

Gewone vergeling van oud onderste blad (geen probleem)

Dat er af en toe onderaan een of twee van de oudste bladeren vergelen, is gewoon; de plant stuurt de energie naar de nieuwe groei.

Wat je kunt doen

1. Vergeelt er af en toe een oud onderste blad terwijl de plant er verder vitaal uitziet, dan hoef je niets te doen.
2. Het vergeelde blad kun je er netjes afhalen.
3. Vergelen en vallen er tegelijk veel bladeren af terwijl de grond nat is, dan is het niet gewoon; kijk dan naar de kans op te veel water.

Meer hierover: Gele bladeren: wanneer het normaal is en wanneer niet

Koudeschade

NC State Extension geeft voor deze soort 18 tot 24 °C op (in de bron 65-75 °F) en schrijft dat je de plant naar binnen haalt voordat de temperatuur op 7 °C (in de bron 45 °F) komt. Kou en tocht laten in één keer veel blad vallen en maken het blad donker. ⚠ Dat de plant met de wortels op koud water reageert, staat in geen van de bronnen; dit hulpmiddel legt dat verband dan ook niet.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant weg van de koude ruit, uit de tocht en uit de luchtstroom van de airco; NC State Extension geeft voor deze soort 18 tot 24 °C op.
2. In koudere klimaten: NC State Extension schrijft dat je de plant naar binnen haalt voordat de temperatuur op 7 °C komt.
3. Haal het beschadigde blad eraf; wordt het weer warmer, dan komt de nieuwe groei gezond op. NC State Extension geeft de groei van deze soort op als snel.

Plagen (spint / wolluis / schildluis)

Bij de geldboom kun je in droge lucht fijne spinragjes en een gespikkelde verbleking zien (spint), witte wollige propjes (wolluis) en schildluis, die het blad plakkerig achterlaat. ⚠ In de vermelding van NC State Extension over deze soort staat geen kopje over plagen; dit hulpmiddel geeft dus geen rangorde en ook geen mate van vatbaarheid.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant apart van de andere planten en controleer de onderkant van het blad en de stamvoeten regelmatig.
2. Neem de bladeren aan beide kanten af met een vochtige doek of spoel ze af met water; haal de beestjes die je ziet er voorzichtig af.
3. Bij spint kun je de luchtvochtigheid verhogen. ⚠ De bronnen zetten voor deze soort geen enkele bestrijdingsmethode boven een andere; dit hulpmiddel noemt er dan ook geen de meest doeltreffende.
4. Is de aantasting uitgebreid of komt hij steeds terug, vraag dan advies bij een hovenier of tuincentrum bij jou in de buurt; houd nieuwe planten 2 tot 4 weken apart.

Meer hierover: Plagen op kamerplanten: van signaal naar naam