Rubberboom (Ficus elastica): problemen herkennen

Bladval door een verandering van omgeving (typisch voor Ficus)

De rubberboom is net als alle Ficussoorten gevoelig voor een verandering van omgeving; een andere plek, net in huis gekomen zijn of zelfs het draaien van de pot kan een golf bladval op gang brengen. Dat is een stressreactie. De rubberboom doet dat minder dramatisch dan de treurvijg en vergeeft meer.

Wat je kunt doen

1. Kies een vaste, geschikte plek voor de plant (veel indirect licht, een gelijkmatige temperatuur) en verplaats hem een tijd niet.
2. Houd het gieten en het licht goed; blijft de plek gelijk, dan stopt de bladval.
3. Raak niet in paniek door hem te verpotten of extra water te geven; daar wordt het alleen maar erger van.
4. Wacht op de nieuwe scheuten; is de rubberboom er weer bovenop, dan loopt hij opnieuw uit.

Gewone bladval van oud onderste blad (geen probleem)

Dat de rubberboom af en toe een van zijn oudste onderste bladeren laat vallen, is gewoon; de plant stuurt de energie naar de nieuwe groei.

Wat je kunt doen

1. Valt er af en toe een onderste of oud blad terwijl de plant nieuwe groei maakt, dan hoef je niets te doen.
2. Ruim het gevallen blad op; trek handschoenen aan als je in de stam snijdt (latexsap).
3. Vallen er ineens veel bladeren, dan is het niet gewoon; kijk dan naar de oorzaken in de tak over bladval.

Te veel water / wortelrot

In doorlopend natte grond rotten de wortels. Doordat de dikke bladeren van de rubberboom niet meteen verleppen, merk je het probleem laat; je ziet het aan vergeling en zachte bruine vlekken op de onderste bladeren, aan natte grond, aan een muffe geur, aan een zachte stengel en aan bladval.

Wat je kunt doen

1. Geef minder water. Clemson Extension schrijft voor deze soort dat je grondig giet, maar de grond tussen twee gietbeurten LICHT laat opdrogen, zodat je dat met je hand voelt. Kijk naar de grond, niet naar het blad.
2. Zijn de wortels zacht en bruin: haal de plant uit de pot, snijd de rotte wortels weg met schoon gereedschap dat je met alcohol hebt afgenomen (trek handschoenen aan) en zet hem in luchtige grond die goed afwatert.
3. Gebruik een pot met een afwateringsgat; Clemson Extension wil een goed doorlatende potgrond voor kamerplanten en genoeg afwateringsgaten in de pot. Laat geen water in de schotel staan.
4. Als je dat op orde hebt, komt de nieuwe groei binnen een paar weken gezond op.

Te weinig water

Droogt de grond te ver uit, dan vergeelt het blad (overal), drogen de randen uit en verlept de plant. De rubberboom heeft liever te weinig water dan te veel, maar van blijvende droogte houdt hij ook niet.

Wat je kunt doen

1. Maak de grond goed nat met ruim water en laat het overschot uitlekken; meestal komt de plant er weer bovenop.
2. Geef daarna regelmatig water. Clemson Extension schrijft voor deze soort dat je grondig giet, maar de grond tussen twee gietbeurten LICHT laat opdrogen, zodat je dat met je hand voelt.
3. Gaat de vergeling samen met natte grond en een zachte stengel, dan is het geen droogte maar te veel water; kijk dan naar de grond.

Kou / tocht (bladval en vlekken)

Koude tocht, een plotselinge temperatuurwisseling en de droge warmte naast de radiator zetten de rubberboom onder stress; dat geeft bladval en bruine vlekken op het blad. Clemson Extension geeft voor deze soort als ideale temperaturen 's nachts 16 tot 18 °C op (in de bron 60-65 °F) en overdag 24 tot 27 °C (75-80 °F), en schrijft dat je onder de 13 °C (55 °F), plotselinge temperatuurdalingen en koude tocht vermijdt.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant weg van de koude ruit, uit de tocht en weg van de radiator en de roosters van de airco.
2. Houd de temperatuur gelijkmatig. Clemson Extension geeft voor deze soort als ideale temperaturen 's nachts 16 tot 18 °C op (in de bron 60-65 °F) en overdag 24 tot 27 °C (75-80 °F), en schrijft dat je onder de 13 °C (55 °F), plotselinge temperatuurdalingen en koude tocht vermijdt.
3. Haal het beschadigde blad er met schoon gereedschap af (trek handschoenen aan); blijft de plek gelijk, dan komt de nieuwe groei gezond op.

Bruine bladranden en de luchtvochtigheid

Clemson Extension schrijft dat deze soort vochtige omstandigheden het liefst heeft, maar DE DROGE LUCHT DIE IN HUIS GEWOON IS VERDRAAGT. ⚠ Een percentage voor de luchtvochtigheid van deze soort staat in geen van de bronnen; dit hulpmiddel geeft dan ook geen bereik. Zie je bruine randen, kijk dan eerst naar het gieten en naar de mestzouten die zich in de grond ophopen.

Wat je kunt doen

1. Kijk eerst naar hoe je giet en naar de mestzouten; Clemson Extension schrijft dat deze soort de droogte van de lucht in huis verdraagt. ⚠ Een schaal met kiezels en water raadt dit hulpmiddel niet aan: onze pagina over droge lucht rekent die op gezag van Penn State Extension tot de middelen die de kamerluchtvochtigheid niet verhogen.
2. Houd de plant uit de droge luchtstroom van de radiator en de airco.
3. Knip de bruin geworden rand met een schone schaar weg; neem de bladeren regelmatig af met een vochtige doek, dan blijven ze glanzen.

Meer hierover: Droge lucht: waarom bladpunten uitdrogen en wat de luchtvochtigheid echt verhoogt

Te veel plantenvoeding / mestzouten (bruine randen en verharding)

Te veel plantenvoeding laat zouten achter in de grond; die verbranden de fijne voedingswortels en maken de bladranden bruin en hard. Dat lijkt vaak op droogte (ook als je goed giet).

Wat je kunt doen

1. Geef minder voeding of stop ermee; binnen een paar weken zie je verbetering.
2. Laat een paar minuten schoon water door de pot lopen, zodat het opgehoopte zout via het afwateringsgat wegloopt.
3. Clemson Extension schrijft dat je in de lente en de zomer, als de plant actief groeit, OM DE TWEE WEKEN een in water oplosbare kamerplantenvoeding geeft; voed in de winter niet.

Meer hierover: Mestzouten in de pot: waarom bladpunten bruin worden

Zonnebrand (felle directe zon)

Felle directe zon kan het blad van de rubberboom verbranden; die verbranding begint meestal aan de rand. Clemson Extension schrijft dat deze soort helder licht het liefst heeft maar zich ook aan weinig licht aanpast, en geeft als de plek waar hij het beste groeit het ochtendlicht van een raam op het oosten op.

Wat je kunt doen

1. Haal de plant uit de felle directe zon; zet hem in veel maar indirect licht of tem de zon met vitrage.
2. Ga je van schaduw naar zon, laat de plant daar dan stap voor stap aan wennen.
3. Verbrande plekken gaan niet meer weg; zwaar beschadigd blad kun je onderaan de bladsteel afknippen.

Meer hierover: Bladverbranding: hoe de directe zon je plant verbrandt

Verbleking van de bonte tekening en het licht

⚠ Dat de bonte vormen van de rubberboom meer licht vragen om hun tekening te houden, staat in geen van de bronnen; dit hulpmiddel legt dat verband niet. ⚠ Dit zijn de cultivars die Clemson Extension noemt: 'Decora', 'Doescheri', 'Foliis Aureo-marginata', 'Robusta', 'Rubra' en 'Tricolor'; 'Tineke' en 'Ruby', die je in de handel vaak tegenkomt, staan niet in die lijst.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant op een plek met veel maar indirect licht; Clemson Extension geeft als de plek waar hij het beste groeit het ochtendlicht van een raam op het oosten op.
2. Draai de pot af en toe een slag, dan krijgt hij gelijkmatig licht.
3. In het nieuwe blad komt de tekening terug; oude bladeren krijgen hun tekening niet alsnog.

Te weinig licht (uitrekken)

Krijgt de rubberboom niet genoeg licht, dan rekt hij naar het licht toe: de stengels worden dun en lang, er komt meer ruimte tussen de bladeren en onderaan wordt hij kaal. Clemson Extension schrijft dat deze soort helder licht het liefst heeft maar zich ook aan weinig licht aanpast; NC State Extension geeft de gevlekte schaduw tot de halfschaduw op.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant op een lichtere plek met indirect licht (een raam op het oosten, of een paar stappen naar binnen bij een raam op het zuiden of het westen).
2. Draai hem elke week een kwartslag; de uitgerekte kale stengels kun je terugsnoeien om vertakking op gang te brengen.
3. Is de kamer schemerig, geef hem dan bij met een groeilamp.

Meer hierover: Weinig licht: waarom je plant gaat rekken en verslapt

Plagen (dopluis / wolluis / spint)

Bij de rubberboom kun je op het blad en de stengels bultjes als schildjes met een plakkerige honingdauw zien (dopluis), witte wollige propjes (wolluis) en fijne spinragjes met een gespikkelde verbleking (spint). ⚠ Een rangorde van plagen voor deze soort staat niet in de bronnen; dit hulpmiddel zegt dan ook niet welke het vaakst voorkomt.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant apart van de andere planten en controleer de onderkant van het blad, de stengels en de hoofdnerf regelmatig.
2. Neem de bladeren af met een vochtige doek of spoel ze af met water; schraap de dopluizen er voorzichtig af (trek handschoenen aan).
3. Bij spint kun je de luchtvochtigheid verhogen; de roetdauw poets je er met een doek af.
4. Is de aantasting uitgebreid of komt hij steeds terug, vraag dan advies bij een hovenier of tuincentrum bij jou in de buurt; houd nieuwe planten 2 tot 4 weken apart.

Meer hierover: Plagen op kamerplanten: van signaal naar naam