Foliasana
NL
Hulpmiddelen

Crassula (jadeplant): problemen herkennen

De jadeplant is een vetplant en de meeste problemen gaan over wanneer je water geeft. Kies waar je het probleem ziet. Weet je niet zeker of je plant echt een jadeplant is, gebruik dan eerst het onderdeel hieronder om te bepalen welke plant je hebt; dat is een veiligheidskwestie. Deze tool stelt geen definitieve diagnose en adviseert geen middelen of doseringen.

1) Waar zit het probleem?

Alle mogelijke oorzaken

Je kunt ook meteen naar een oorzaak gaan.

Standplaats-tip: Dit is wat de bronnen geven. Licht: MOBOT Plant Finder wil veel licht en schrijft dat de plant in de namiddag wat schaduw prettig vindt; in de volle zon kunnen de bladeren roodachtige tinten krijgen. NC State Extension geeft de klassen volle zon en halfschaduw. Luchtvochtigheid: MOBOT Plant Finder schrijft dat de plant het bij een betrekkelijk LAGE luchtvochtigheid goed doet. Grond: een goed afwaterend, humusrijk mengsel; dezelfde bron schrijft dat de plant niet bestand is tegen natte, slecht afwaterende grond. Water geven: MOBOT Plant Finder geeft de gietregel zo: geef MET MATE water en laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen. Dezelfde bron schrijft dat de plant geen winterrust nodig heeft, maar het wel prettig vindt om van het najaar tot het einde van de winter een rustperiode met minder water te krijgen. ⚠ De bronnen zetten de doodsoorzaken niet op volgorde; deze pagina noemt te veel water dan ook niet de meest voorkomende reden waarom de plant het niet redt. Giftigheid: de jadeplant is volgens de ASPCA giftig voor kat, hond en paard.

Te veel water

De plant slaat water op in zijn bladeren; water dat je erbij geeft terwijl de potgrond nog vochtig is, blijft in de pot staan en verstikt de wortels. MOBOT Plant Finder schrijft dat deze soort NIET BESTAND is tegen natte, slecht afwaterende grond. De bladeren worden zacht en doorschijnend en vallen af. Dat symptoom wordt met dorst verward, maar het verschil zit in de potgrond: valt er blad terwijl de grond nat is, dan wijst dat op te veel water.

Wat je kunt doen

  1. Stop met water geven en wacht tot de potgrond opdroogt. MOBOT Plant Finder geeft de gietregel zo: geef MET MATE water en laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen. Dezelfde bron schrijft dat de plant geen winterrust nodig heeft, maar het wel prettig vindt om van het najaar tot het einde van de winter een rustperiode met minder water te krijgen.
  2. Zorg dat er een afwateringsgat in de pot zit. Een sierpot zonder gat is voor deze plant dodelijk.
  3. Giet het water dat zich in de schotel verzamelt altijd weg.
  4. Is de potgrond zwaar en blijft hij lang vochtig, stap dan over op een luchtiger mengsel; MOBOT Plant Finder noemt een goed afwaterend, humusrijk potgrondmengsel.
  5. Geef voortaan water op wat de potgrond je vertelt, niet op de kalender. MOBOT Plant Finder geeft de gietregel zo: geef MET MATE water en laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen. Dezelfde bron schrijft dat de plant geen winterrust nodig heeft, maar het wel prettig vindt om van het najaar tot het einde van de winter een rustperiode met minder water te krijgen.

Wortelrot

In potgrond die lang nat blijft staan, zijn de wortels gaan rotten. Dat het stuk stam vlak boven de grond zacht wordt, dat het ruikt en dat de bladeren rimpelen omdat er geen water bij komt, is daar het teken van. Dat de plant er dorstig uitziet terwijl je genoeg water geeft, is een typisch symptoom; de wortels kunnen geen water meer aanvoeren.

Wat je kunt doen

  1. Haal de plant uit de pot en bekijk de wortels. Gezonde wortels zijn lichtgekleurd en hard; rotte wortels zijn bruin, zacht en breken makkelijk.
  2. Knip de rotte wortels met een schone schaar weg.
  3. Is de voet van de stam zacht geworden, dan kun je de plant redden door van het gezonde bovenstuk een stek te nemen; de jadeplant is heel makkelijk te stekken.
  4. Zet het gezonde deel in verse, luchtige potgrond en geef een paar dagen geen water.
  5. Gebruik de oude potgrond niet opnieuw.

Droogte

Zijn de bladeren gerimpeld en dunner geworden en is de potgrond droog, dan heeft de plant het water dat hij had opgeslagen opgebruikt. NC State Extension geeft voor deze soort het vochtgehalte van de grond op als af en toe droog tot zeer droog, dus meestal is het niet dringend.

Wat je kunt doen

  1. Maak de potgrond goed nat en wacht tot het overtollige water uit het afwateringsgat komt.
  2. Giet het water dat zich in de schotel verzamelt weg.
  3. Binnen een paar dagen zie je de bladeren weer voller worden.
  4. Geef daarna water op wat de potgrond je vertelt. MOBOT Plant Finder geeft de gietregel zo: geef MET MATE water en laat de grond tussen twee gietbeurten opdrogen. Dezelfde bron schrijft dat de plant geen winterrust nodig heeft, maar het wel prettig vindt om van het najaar tot het einde van de winter een rustperiode met minder water te krijgen. ⚠ Voor hoe vaak je water geeft staat in de bronnen geen aantal dagen of weken; deze pagina geeft geen interval.

Te weinig licht

Op een donkere plek rekt de jadeplant uit, wordt de afstand tussen de knopen op de stam groter en komt het blad schaarser te staan. MOBOT Plant Finder wil voor deze soort VEEL LICHT, maar schrijft ook dat hij in de namiddag wat schaduw prettig vindt; NC State Extension geeft de klassen volle zon en halfschaduw.

Wat je kunt doen

  1. Zet de plant op een lichte vensterbank; MOBOT Plant Finder wil veel licht en schrijft dat hij in de namiddag wat schaduw prettig vindt.
  2. Een uitgerekte stam wordt niet meer korter, dat is blijvend. Maar in het licht komt de nieuwe groei weer normaal op.
  3. Wil je het aanzien verbeteren, dan kun je de uitgerekte stukken terugsnoeien; wat je eraf haalt kun je als stek gebruiken.
  4. Belangrijk: zet een plant die donker heeft gestaan niet ineens in de directe zon, dan verbrandt het blad. Laat hem er over een paar weken stap voor stap aan wennen.

Zonnebrand

NC State Extension geeft voor deze soort de klassen volle zon (zes uur per dag of meer) en halfschaduw; de jadeplant kan tegen directe zon. MOBOT Plant Finder schrijft dat de bladeren van planten die in de volle zon staan ROODACHTIGE tinten kunnen krijgen. Zet je een plant die donker heeft gestaan ineens in de felle zon, dan kan het blad wel verbranden; er komen bruine of fletse droge plekken op en die gaan niet meer weg.

Wat je kunt doen

  1. Laat de plant er over een paar weken stap voor stap aan wennen: zet hem eerst op een plek met ochtendzon en daarna op de lichtere plek.
  2. Zet hem op de heetste uren van de zomerse middagzon achter vitrage.
  3. Verbrand blad wordt niet meer beter maar schaadt de plant niet; je kunt het desgewenst weghalen.
  4. De nieuwe groei zal beter tegen de zon kunnen.

Koudeschade

De jadeplant kan niet tegen kou; contact met koud glas kan zachte, donker verkleurde plekken op de bladeren achterlaten. In de winter komt dat op de vensterbank vaak voor.

Wat je kunt doen

  1. Zet de plant weg van het koude raam en uit de luchtstroom.
  2. Zorg ervoor dat de bladeren het koude glas niet raken.
  3. Beschadigde bladeren worden niet meer beter; zodra de plant bijkomt, maakt hij nieuwe bladeren.
  4. Geef na koudeschade minder water; een beschadigde plant gebruikt minder water.

Plantenvoeding en zoutaanslag

Te veel plantenvoeding of zouten die zich met de tijd in de potgrond ophopen, kunnen de bladpunten bruin maken; op de potrand kun je een witachtige korst zien. ⚠ In de vermeldingen van NC State Extension en MOBOT staat voor deze soort geen kopje over voeding; de verzorgingspagina geeft het ritme van de RHS. Deze pagina beweert niet dat de plant weinig voeding nodig heeft.

Wat je kunt doen

  1. Stop met voeding geven.
  2. Spoel de pot met ruim water door en wacht tot het overtollige water er helemaal uit is.
  3. Schraap de witte korst van de grond af en breng er verse potgrond op aan.
  4. Geef alleen in het voorjaar en de zomer voeding.

Wolluis

Witte wattige klontjes in de oksels waar de bladeren aan de stam zitten, kunnen op wolluis wijzen; de bladoksels zijn goede schuilplaatsen. ⚠ In de bronnen staat voor deze soort geen plagenlijst en ook geen aanduiding van hoe vaak plagen voorkomen; deze pagina beweert dan ook niet dat de plant weinig last van plagen heeft.

Wat je kunt doen

  1. Zet de plant apart van je andere planten.
  2. Neem de bladoksels af met een vochtige doek. Was de doek regelmatig uit.
  3. Controleer tussen de dikke, vlezige bladeren en op de plekken waar de stammen samenkomen regelmatig.
  4. Lopen er mieren rond de plant, zoek dan niet de mier maar de oorzaak; mieren komen af op de honingdauw van de wolluis.
  5. Bij een hardnekkige of terugkerende aantasting kun je het beste advies vragen bij een tuincentrum of hovenier.

Meeldauw

Vlekkerig, verheven en onregelmatig verdeeld wit op de bladeren kan meeldauw zijn. Het verschil met de natuurlijke waslaag is dat het niet gelijkmatig verdeeld is en verheven aanvoelt. ⚠ Meeldauw komt bij deze soort in de bronnen niet aan bod; deze pagina presenteert het niet als een institutionele bevinding.

Wat je kunt doen

  1. Zet de plant op een luchtiger en lichtere plek.
  2. Spuit geen water op de bladeren en maak ze bij het gieten niet nat.
  3. Zet de planten niet te dicht op elkaar, zodat er lucht tussen kan.
  4. Aangetaste bladeren kun je weghalen.
  5. Bij een hardnekkige of terugkerende aantasting kun je het beste advies vragen bij een tuincentrum of hovenier.

Je plant is een jadeplant (Crassula ovata)

Dikke, vlezige, ovale bladeren en een houtige stam die met de tijd dikker wordt, zijn kenmerkend voor de jadeplant. NC State Extension schrijft dat ovata in de soortnaam eivormig betekent en op de dikke, vlezige bladeren slaat. Dit is de goede pagina.

Wat je kunt doen

  1. Belangrijke waarschuwing: de jadeplant is volgens de ASPCA giftig voor kat, hond en paard; ook de pagina van NC State Extension draagt het label dat hij problematisch is voor kat, hond en paard.
  2. Als een dier ervan eet, kan dat braken, sloomheid en coördinatieproblemen geven.
  3. Zet de plant buiten bereik van huisdieren.
  4. Vertrouw je het niet, neem dan zonder tijd te verliezen contact op met de dichtstbijzijnde dierenarts.
  5. Voor de verzorging kun je terug naar de verzorgingspagina van de jadeplant.

Je plant is een pannenkoekplant (Pilea peperomioides), geen jadeplant

Ronde, platte bladeren als muntjes en dunne steeltjes die elk blad met de stengel verbinden, wijzen op Pilea peperomioides. In het Nederlands heet die ook wel Chinese geldplant en de jadeplant ook wel geldboompje, waardoor ze vaak door elkaar worden gehaald; het zijn twee verschillende planten en ook in de bronnen staan ze er niet hetzelfde bij.

Wat je kunt doen

  1. Dit is geen garantie: bij de ASPCA bestaat geen aparte vermelding voor Pilea peperomioides, dus is niet bevestigd dat hij ongevaarlijk zou zijn. Van de jadeplant is de giftigheid wél vastgelegd. Zet ze allebei buiten bereik van je huisdier.
  2. Ook de verzorging verschilt: de Pilea houdt minder van droogte dan de jadeplant en wil regelmatiger water.
  3. Ga naar de goede pagina: de verzorgingspagina van de pannenkoekplant.
  4. Heb je meer van dit soort planten in huis, bepaal ze dan stuk voor stuk; de namen lijken op elkaar en dat leidt je op het verkeerde spoor.

Je plant is een geldboom (Pachira aquatica), geen jadeplant

Een gevlochten of één dikke stam en dunne bladeren die uitwaaieren als de vingers van een hand wijzen op Pachira aquatica. In het Nederlands heet die de geldboom, en dat is een andere plant dan de jadeplant (die geldboompje wordt genoemd).

Wat je kunt doen

  1. Pachira aquatica staat in de vermelding Money Tree van de ASPCA als niet giftig voor huisdieren (de botanische naam in die vermelding is precies dezelfde soort).
  2. De verzorging verschilt duidelijk van die van de jadeplant: hij wil meer water en je wacht niet tot de potgrond helemaal is opgedroogd.
  3. Ga naar de goede pagina: de verzorgingspagina van de geldboom.

Je plant is een ZZ-plant (Zamioculcas), geen jadeplant

Glanzende, donkergroene, spitse bladeren die netjes langs de steel staan, wijzen op Zamioculcas zamiifolia.

Wat je kunt doen

  1. Belangrijke waarschuwing: ook de ZZ-plant is giftig en alle delen bevatten de schadelijke stof.
  2. Was je handen nadat je met de plant hebt gewerkt en houd hem buiten bereik van huisdieren.
  3. Ga naar de goede pagina: de verzorgingspagina van de ZZ-plant.

Dit is gewoon: de natuurlijke waslaag

Op de bladeren van de jadeplant zit een natuurlijke waslaag. Die ziet er mat en poederachtig uit, ligt gelijkmatig over het hele blad en laat een spoor achter als je er met je vinger overheen wrijft. Het is geen ziekte. ⚠ Deze laag komt in de bronnen niet aan bod; deze pagina schrijft er dan ook geen beschermende functie tegen zon of waterverlies aan toe.

Wat je kunt doen

  1. Doe niets. Deze laag is een teken dat de plant gezond is.
  2. Probeer hem niet schoon te maken of weg te vegen.
  3. Gebruik geen olie of bladglansmiddel om de bladeren te laten glanzen.
  4. Wordt het witte vlekkerig en verheven, kijk dan bij het onderdeel over meeldauw.

Dit is gewoon: de onderste bladeren vallen af

Dat de onderste paar bladeren met de tijd vergelen en afvallen, is voor de jadeplant normaal. De plant laat verouderende bladeren los en steekt zijn energie in de nieuwe groei. Naarmate de stam dikker wordt, vallen de onderste bladeren af en zo ontstaat de boomachtige vorm.

Wat je kunt doen

  1. Maak je geen zorgen, dit is de gewone ontwikkeling van deze plant.
  2. Laat de vergeelde bladeren zitten tot ze vanzelf vallen, of haal ze er voorzichtig af.
  3. Valt het blad overal op de plant en gaat het snel, dan is het niet gewoon; kijk naar het vocht in de potgrond en ga naar de onderdelen over te veel water of droogte.
  4. Valt ook het nieuwe blad af, controleer dan zeker de potgrond.

Dit is gewoon: in de winter gaat de groei trager

In het najaar en de winter groeit de jadeplant trager. MOBOT Plant Finder schrijft dat deze soort geen winterrust nodig heeft, maar het wel prettig vindt om van het najaar tot het einde van de winter een rustperiode met minder water te krijgen.

Wat je kunt doen

  1. Geef minder water; MOBOT Plant Finder schrijft dat je van het najaar tot het einde van de winter minder water geeft. ⚠ Hoe lang de potgrond er in de winter over doet om op te drogen, staat als duur niet in de bronnen.
  2. Geef geen plantenvoeding.
  3. Houd de plant op zijn lichte plek.
  4. Zodra de dagen in het voorjaar langer worden, begint de groei vanzelf; geef dan weer meer water.
  5. Geef in de winter dus minder water.

Dit is gewoon: de jadeplant groeit traag

De jadeplant is een plant die traag groeit.

Wat je kunt doen

  1. Heb geduld; deze plant krijgt door de jaren heen zijn vorm.
  2. Geef niet meer water of meer voeding om de groei te versnellen; allebei doen ze schade.
  3. ⚠ Dat de wortels het prettig vinden om krap te zitten, staat niet in de bronnen; deze pagina raadt een krappe pot niet aan.
  4. Een lichte plek en met mate voeding in het voorjaar zijn genoeg.

Reactie op een wisseling van plek

Een jadeplant die net gekocht is of verplaatst, kan een paar bladeren laten vallen als reactie op de wisseling in licht en luchtvochtigheid. Dat is een tijdelijke reactie van gewenning.

Wat je kunt doen

  1. Verplaats de plant niet steeds en houd hem op een vaste plek.
  2. Houd op de nieuwe plek het ritme van water geven aan en geef niet te veel.
  3. Geef hem een paar weken om bij te komen.
  4. Blijft het blad vallen en gaat het sneller, controleer dan het vocht in de potgrond.

Bij een hardnekkige of terugkerende aantasting kun je advies vragen bij een tuincentrum.

← Crassula verzorgen (jadeplant): water geven, licht en problemen

Bronnen