Bergpalm (Chamaedorea elegans): problemen herkennen

Te veel water / wortelrot

In doorlopend natte grond rotten de wortels; je ziet dat aan bladeren die allemaal tegelijk vergelen, aan zacht wordende stamvoeten en aan een zure geur uit de potgrond. NC State Extension schrijft voor deze soort dat te veel water een probleem kan zijn.

Wat je kunt doen

1. Stop met water geven en wacht tot er weer lucht in de grond komt. Laat geen water in de schotel staan. ⚠ Over het gieten zeggen twee instellingen iets anders en dit hulpmiddel voegt die twee niet samen. NC State Extension schrijft over déze SOORT dat te veel water een probleem kan zijn en dat je de grond tussen twee gietbeurten een beetje mag laten opdrogen. Clemson Extension schrijft over kamerpalmen IN HET ALGEMEEN (in een document dat elf soorten samen behandelt) dat je de grond vochtig houdt, hem nooit laat uitdrogen en de plant ook niet in het water laat staan.
2. Zijn de wortels bruin en zacht, haal de plant dan uit de pot, snijd de rotte wortels met schoon gereedschap weg en zet hem in verse, goed doorlatende grond.
3. Gebruik een pot met een afwateringsgat en goed doorlatende grond; zijn er nog gezonde wortels over, dan komt de plant er weer bovenop.

Te weinig water (uitdrogen, slap hangen)

Droogt de grond helemaal uit, dan gaan de bladeren slap hangen en drogen de punten uit. NC State Extension schrijft dat deze soort een korte droogteperiode en droge grond een beetje verdraagt.

Wat je kunt doen

1. Maak de grond goed nat met ruim water en laat het overschot uitlekken; meestal komt de plant er dan weer bovenop.
2. Geef daarna regelmatig water. ⚠ Over het gieten zeggen twee instellingen iets anders en dit hulpmiddel voegt die twee niet samen. NC State Extension schrijft over déze SOORT dat te veel water een probleem kan zijn en dat je de grond tussen twee gietbeurten een beetje mag laten opdrogen. Clemson Extension schrijft over kamerpalmen IN HET ALGEMEEN (in een document dat elf soorten samen behandelt) dat je de grond vochtig houdt, hem nooit laat uitdrogen en de plant ook niet in het water laat staan.
3. Hangt de plant slap terwijl de grond nat is, dan is het geen droogte maar te veel water of rot; kijk dan naar de grond en de stamvoeten.

Bruine bladpunten en de luchtvochtigheid

⚠ Wat deze soort van de luchtvochtigheid vraagt, wijkt af van de meeste kamerplanten: NC State Extension geeft voor Chamaedorea elegans een LAGE tot MATIGE luchtvochtigheid op. De twee bronnen zeggen hier niet hetzelfde en deze pagina geeft ze allebei: BBC Gardeners' World schrijft dat bruine bladpunten bij bergpalmen vaak voorkomen en dat de belangrijkste oorzaak te droge lucht is. Kijk bij bruine punten ook naar de waterkwaliteit, naar mestzouten en naar koude tocht. Let op: deze soort en de arecapalm hebben niet dezelfde zin over de luchtvochtigheid; de vermelding van de areca vraagt om een hoge luchtvochtigheid, die van deze soort noemt een lage tot matige.

Wat je kunt doen

1. Streep eerst de andere oorzaken van bruine punten weg voordat je de luchtvochtigheid gaat verhogen: de waterkwaliteit, de mestzouten die zich in de grond ophopen en koude tocht. NC State Extension schrijft voor deze soort dat je de plant tegen koude tocht beschermt.
2. ⚠ Clemson Extension schrijft over kamerpalmen in het algemeen dat je de schotel onder de pot met kiezels kunt vullen als de luchtvochtigheid onder de 50 procent zit; dit hulpmiddel raadt een schaal met kiezels niet aan, want onze pagina over droge lucht rekent die op gezag van Penn State Extension tot de middelen die de kamerluchtvochtigheid niet verhogen. Bovendien komt die zin niet uit de eigen vermelding van deze soort maar uit een groepsdocument dat elf soorten samen behandelt.
3. De bruin geworden punten kun je er netjes afhalen.

Meer hierover: Droge lucht: waarom bladpunten uitdrogen en wat de luchtvochtigheid echt verhoogt

Plagen (spint / wolluis / schildluis)

Bij de bergpalm kun je onder het fijne blad spint zien (een doffe gespikkelde verbleking en fijne spinragjes), wollige wolluis en schildluis, die het blad plakkerig achterlaat. ⚠ In de vermelding van NC State Extension over deze soort staat geen kopje over plagen; dit hulpmiddel geeft dus geen mate van voorkomen en ook geen rangorde.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant apart van de andere planten en controleer de onderkant van het fijne blad zorgvuldig en regelmatig (spint is heel klein).
2. Neem de bladeren aan beide kanten af met een vochtige doek of spoel ze af met water; haal de beestjes die je ziet eraf.
3. Kijk regelmatig onder het blad. ⚠ De bronnen zetten voor deze soort geen enkele bestrijdingsmethode boven een andere; dit hulpmiddel noemt er dan ook geen de meest doeltreffende.
4. Is de aantasting uitgebreid of komt hij steeds terug, vraag dan advies bij een hovenier of tuincentrum bij jou in de buurt; houd nieuwe planten 2 tot 4 weken apart.

Meer hierover: Plagen op kamerplanten: van signaal naar naam

Hard water / kalk (bruine punten)

De kalk en de mineralen in hard kraanwater kunnen zich in de bladpunten ophopen.

Wat je kunt doen

1. Gebruik gefilterd water of regenwater; water een nacht laten staan haalt de kalk er niet uit, want het calcium en het magnesium blijven in het water zitten.
2. Spoel de pot af en toe door met ruim schoon water en laat de opgehoopte mineralen via het afwateringsgat weglopen.
3. De bruin geworden punt kun je er netjes afhalen.

Te veel plantenvoeding / mestzouten (bruine punten)

Te veel plantenvoeding laat zouten achter in de potgrond en die verbranden de bladpunten. ⚠ Dat deze soort met weinig voeding toe kan, staat in geen van de bronnen. De soortvermelding van NC State Extension geeft het onderhoud op als laag en de groeisnelheid als langzaam; ze beperkt het voeden bovendien tot het groeiseizoen en schrijft dat je in de winter niet voedt.

Wat je kunt doen

1. Stop met voeding geven en laat een paar minuten schoon water door de pot lopen, zodat het opgehoopte zout via het afwateringsgat wegloopt.
2. Clemson Extension noemt voor kamerpalmen in het algemeen een langzaam werkende palmenvoeding, met 12-4-12 of 8-2-12 als voorbeeldanalyse. ⚠ Diezelfde bron geeft geen hoeveelheid en geen frequentie, en dit hulpmiddel geeft die dan ook niet; houd de aanwijzing op de verpakking aan. Deze zin komt niet uit de eigen vermelding van deze soort maar uit een groepsdocument dat elf soorten samen behandelt.
3. De bruin geworden punt kun je er netjes afhalen.

Meer hierover: Mestzouten in de pot: waarom bladpunten bruin worden

Zonnebrand (directe zon)

NC State Extension zet deze soort in de gevlekte schaduw en de diepe schaduw (minder dan twee uur directe zon per dag); felle directe zon laat op het fijne blad fletse of bruine, droge verbrande plekken achter.

Wat je kunt doen

1. Haal de plant uit de directe zon en zet hem in veel maar indirect licht of in de halfschaduw; ook vitrage tempert het licht.
2. Ga je van schaduw naar zon, laat de plant daar dan stap voor stap aan wennen (al houdt deze plant sowieso niet van zon).
3. Verbrande plekken gaan niet meer weg; zwaar beschadigd blad kun je er netjes afhalen.

Meer hierover: Bladverbranding: hoe de directe zon je plant verbrandt

Gewone vergeling van oud onderste blad (geen probleem)

Dat er af en toe onderaan een of twee van de oudste bladeren vergelen, is gewoon; de plant stuurt de energie naar de nieuwe groei.

Wat je kunt doen

1. Vergeelt er af en toe een oud onderste blad terwijl de plant er verder vitaal uitziet, dan hoef je niets te doen.
2. Het vergeelde blad of stengeltje kun je er onderaan netjes afhalen.
3. Vergelen er tegelijk veel bladeren terwijl de grond nat is, dan is het niet gewoon; kijk dan naar de kans op te veel water.

Meer hierover: Gele bladeren: wanneer het normaal is en wanneer niet

Te donker (ijl worden, trager groeien)

NC State Extension geeft voor deze soort een tolerantie op tot in de diepe schaduw (minder dan twee uur directe zon per dag); weinig licht is bij deze soort dus geen probleem op zich. ⚠ Over het licht zeggen twee instellingen niet hetzelfde: Clemson Extension schrijft over kamerpalmen in het algemeen dat ze het hele jaar door helder daglicht nodig hebben en dat gezeefd licht bij een raam op het zuidoosten of het westen geschikt is. Op een helemaal donkere plek stopt de groei; NC State Extension geeft de groeisnelheid toch al op als langzaam.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant op een wat lichtere plek met indirect licht; blijf wel uit de directe zon.
2. Draai de pot af en toe een slag, dan groeit hij gelijkmatig.
3. Met wat meer licht trekt de groei weer aan, hoe traag ook; deze plant groeit niet hard, dus heb geduld.

Meer hierover: Weinig licht: waarom je plant gaat rekken en verslapt

Koudeschade

Kou en tocht maken het blad van de bergpalm donker, slap en bleek; NC State Extension schrijft voor deze soort dat je de plant tegen koude tocht beschermt. ⚠ Diezelfde vermelding geeft geen temperatuurgetal, en dit hulpmiddel geeft voor deze soort dan ook geen ondergrens.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant weg van de koude ruit, uit de tocht en uit de luchtstroom van de airco. Clemson Extension geeft voor kamerpalmen in het algemeen 's nachts 16 °C (in de bron 60 °F) en overdag 21 tot 27 °C (70-80 °F) op; dat is het getal van een groepsdocument, niet van de eigen vermelding van deze soort.
2. Zet hem in de winter ook niet in de luchtstroom van de radiator (droge warmte doet net zo goed kwaad).
3. Haal het beschadigde blad eraf; wordt de plek weer goed, dan komt de nieuwe groei gezond op.