Olifantsoor (Alocasia): problemen herkennen

Winterrust (geen dood, maar rust)

Het olifantsoor is een knolplant; in de koude, korte en donkere wintermaanden kan hij zijn blad laten vallen en zich terugtrekken in de knol onder de grond om te rusten. Dat het blad weggaat is meestal geen dood maar gewone rust; de knol wacht levend in de potgrond.

Wat je kunt doen

1. Gooi de pot niet weg. Houd de potgrond alleen licht vochtig (niet nat), geef duidelijk minder water en geen plantenvoeding.
2. De RHS wil voor de winter koelere en drogere omstandigheden, maar nog steeds boven 10 °C: zet de pot op een koele maar vorstvrije, lichte plek. Nemen warmte en licht in het voorjaar weer toe, dan loopt de knol opnieuw uit; de RHS noemt voor actieve groei boven 16 °C.
3. Wil je zeker zijn, controleer dan de knol: is hij hard en stevig, dan slaapt de plant en is ze gezond. Is hij zacht en ruikt hij, dan is het geen rust maar rot; kijk dan bij het onderdeel over te veel water.

Water dat van de bladpunt druppelt (geen probleem)

Druppelt er tegen de ochtend of bij een vochtige omgeving water van de bladpunten, dan is dat guttatie; de plant voert het water of vocht dat ze via de wortels te veel opneemt af via poriën aan de bladrand. Dat is een gewoon en gezond proces, geen ziekte.

Wat je kunt doen

1. In de regel hoef je niets te doen; zo werkt deze plant nu eenmaal.
2. ⚠ Een uitleg die van de frequentie van het druppelen naar te veel water gaat, staat in geen van de bronnen; deze pagina legt dat verband niet. Maak je je zorgen over het water geven, ga dan terug naar de controle van de potgrond.
3. Het water dat eruit komt kan licht irriterend zijn; neem de ondergrond waar het zich verzamelt af en laat er geen kind of huisdier aan likken.

Te veel water / knolrot (de dodelijkste fout)

De dodelijkste fout bij het olifantsoor is te veel water. In een steeds natte potgrond rotten de wortels en de knol weg; je ziet dat aan vergelend blad, stelen die onderaan zacht worden, een zure geur uit de potgrond en blad dat in één keer slap gaat hangen. In de winter en op een koele plek is het risico groter.

Wat je kunt doen

1. Stop meteen met water geven en wacht tot de bovenlaag van de potgrond droog is (in de winter duurt dat langer). Laat geen water in de schotel staan.
2. Haal de plant uit de pot en controleer de knol: snijd de rotte (zachte, ruikende) delen met schoon gereedschap weg tot op gezond weefsel (draag handschoenen) en zet hem in verse, luchtige potgrond.
3. Gebruik een pot met afwateringsgat en goed doorlatende potgrond (met perliet of orchideeënschors erdoor); is er gezonde knol over, dan loopt de plant opnieuw uit.

Droge lucht (bruine randen en bladval)

Het olifantsoor wil een hoge luchtvochtigheid; bij droge lucht worden de bladranden bruin en krokant en laat de plant blad vallen. Droge lucht vergroot bovendien de kans op spint.

Wat je kunt doen

1. Verhoog de luchtvochtigheid duidelijk: gebruik een luchtbevochtiger of zet de planten bij elkaar. ⚠ De RHS noemt voor deze soort een schaal met kiezels en water, een vochtige badkamer en sproeien; deze pagina raadt de kiezelschaal en het sproeien niet aan, omdat onze pagina over droge lucht ze op gezag van Penn State Extension allebei rekent tot de middelen die de kamerluchtvochtigheid niet verhogen. Een vochtige badkamer kun je wel gebruiken.
2. Zet de plant uit de droge luchtstroom van de radiator en de airco.
3. Haal de bruin geworden randen netjes weg; controleer bij droge lucht ook de onderkant van het blad op spint.

Meer hierover: Droge lucht: waarom bladpunten uitdrogen en wat de luchtvochtigheid echt verhoogt

Te weinig water (slap hangen)

Het olifantsoor slaat water op in zijn stelen; wordt de potgrond te droog, dan gaan de bladeren en stelen slap hangen en daarna drogen de randen uit. Deze plant kan niet tegen helemaal uitdrogen.

Wat je kunt doen

1. Maak de potgrond met ruim water goed nat en laat het overtollige water weglopen; meestal staat de plant binnen een paar uur weer rechtop.
2. Houd de potgrond daarna steeds licht vochtig; geef water zodra de bovenlaag iets is opgedroogd en laat hem niet helemaal uitdrogen.
3. Gaat het slap hangen samen met natte grond, dan is het geen droogte maar te veel water of rot; kijk naar de potgrond en de knol.

Te weinig licht (kleiner blad en ijle groei)

Het olifantsoor houdt van licht; op een erg donkere plek wordt het nieuwe blad kleiner, verbleekt de kleur en groeien de stelen dun, lang en onvast naar het licht toe.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant op een lichtere plek met indirect licht (bij een raam op het oosten of het westen); vermijd directe zon.
2. Draai de pot regelmatig een slag, dan groeien de stelen gelijkmatig en rechtop.
3. Zodra het licht klopt, komt het nieuwe blad groter en frisser op; blad dat klein is gebleven, groeit niet meer bij.

Meer hierover: Weinig licht: waarom je plant gaat rekken en verslapt

Zonnebrand (directe zon)

Het olifantsoor is niet geschikt voor directe zon; fel licht geeft op de grote bladeren fletse of bruine, droge verbrande plekken.

Wat je kunt doen

1. Haal de plant uit de directe zon, zet hem in veel maar indirect licht of tem de zon met vitrage.
2. Ga je van schaduw naar zon, laat de plant dan stap voor stap wennen (afharden).
3. Verbrande plekken gaan niet meer weg; zwaar beschadigd blad kun je onderaan netjes weghalen.

Meer hierover: Bladverbranding: hoe de directe zon je plant verbrandt

Gewone bladval van onderste blad (geen probleem)

Terwijl het olifantsoor actief groeit en energie in een nieuw, groter blad steekt, laat hij het oudste onderste blad vergelen en vallen. Dat is een gewone verjonging.

Wat je kunt doen

1. Vergeelt er af en toe een oud onderste blad terwijl de plant nieuw blad maakt, dan hoef je niets te doen.
2. Haal het vergeelde blad onderaan netjes weg (draag handschoenen).
3. Valt er tegelijk veel blad of is het nieuwe blad ook aangetast, dan is het niet gewoon; kijk dan bij de onderdelen over luchtvochtigheid, water of kou.

Meer hierover: Gele bladeren: wanneer het normaal is en wanneer niet

Te veel plantenvoeding / mestzouten (bruine punten)

Te veel plantenvoeding laat zouten achter in de potgrond en die verbranden de bladpunten; op de grond kun je een witte aanslag zien.

Wat je kunt doen

1. Stop met voeding geven en spoel de potgrond een paar minuten door met schoon water, zodat de opgehoopte zouten via het afwateringsgat weglopen.
2. Geef alleen in de actieve groeitijd (de RHS noemt april tot oktober) een gewone vloeibare plantenvoeding; stop ermee in de winter en tijdens de rust. ⚠ Voor hoeveelheid en frequentie verwijst de RHS naar de aanwijzing op de verpakking en noemt zelf geen getal; deze pagina doet dat ook niet.
3. Haal de bruin geworden punt netjes weg.

Meer hierover: Mestzouten in de pot: waarom bladpunten bruin worden

Plagen (spint komt heel vaak voor)

Bij het olifantsoor zie je het vaakst spint; die ontstaat bij droge lucht aan de onderkant van de grote bladeren en geeft fijn spinsel met spikkelige, doffe verbleking. Daarnaast kunnen ook wattige wolluis en schildluis, die plakkerigheid achterlaat, voorkomen.

Wat je kunt doen

1. Zet de plant apart van de andere planten en controleer de onderkant van de grote bladeren regelmatig en goed (spint is erg klein).
2. Neem het blad aan beide kanten af met een vochtige doek of spoel het af met water; haal zichtbare beestjes weg (draag handschoenen).
3. Verhoog de luchtvochtigheid (droge lucht is de vriend van spint); de onderkant van het blad regelmatig afnemen is de beste bescherming.
4. Bij een hardnekkige of terugkerende aantasting kun je het beste advies vragen bij een tuincentrum of hovenier; houd nieuwe planten 2 tot 4 weken apart.

Meer hierover: Plagen op kamerplanten: van signaal naar naam